Od 1661 roku, pocz\u0105tkowo w Krakowie, a wkr\u00f3tce po tym przeniesiony do Warszawy, wydawany by\u0142 Merkuriusz Polski Ordynaryjny. W latach 1718-1720 Jan Dawid Cen kier drukuje w Krolewcu \u201ePoczt\u0119 Krolewieck\u0105\u201d, a od 1730 roku wychodzi w Warszawie \u201eKurier Polski”.<\/p>\n
W epoce stanis\u0142awowskiej nast\u0119puje dynamiczny rozw\u00f3j czasopi\u015bmiennictwa, 80 tytu\u0142\u00f3w, kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy egzemplarzy. Ale Lw\u00f3w by\u0142 ju\u017c w zaborze austriackim.<\/p>\n
W 1772 roku przyjecha\u0142 z Wiednia do Lwowa Antoni Piller, wioz\u0105c z sob\u0105 ci\u0119\u017ckie bryki pe\u0142ne wszelakiego sprz\u0119tu drukarskiego. Wspierany przez w\u0142adze austriackie, mia\u0142 przyczyni\u0107 si\u0119 do germanizacji mieszka\u0144c\u00f3w Ma\u0142opolski Wschodniej. Sta\u0142o si\u0119 inaczej, Pillerowie spolonizowali si\u0119 i przez przesz\u0142o sto lat, kilka pokole\u0144 Piller\u00f3w s\u0142u\u017cy\u0142o kulturze polskiej. Pocz\u0105tki by\u0142y trudne, my\u015bl\u0119, \u017ce mieszka\u0144cy Lwowa bojkotowali wydawnictwo. Drukowano w nim druki i zarz\u0105dzenia pa\u0144stwowe, gramatyk\u0119 niemieck\u0105, kalendarze niemiecki i polski (1777), ale i to dawa\u0142o znaczny doch\u00f3d.<\/p>\n\n
W 1776 roku rozpocz\u0119\u0142a \u017cywot francuska \u201eGazette de Leopol\u201d, w 1784 roku \u201eLwowskie pismo u\u015bwiadamiaj\u0105ce\u201d, a dwa lata p\u00f3\u017aniej \u201elwowskie tygodniowe wiadomo\u015bci\u201d, po polsku i po niemiecku. Nie by\u0142a to ciekawa gazeta i zawiera\u0142a g\u0142ownie przedruki. Przebywaj\u0105cy w\u00f3wczas we Lwowie przez kilka lat Belg, Alfons Henryk Traunpaur, chevalier d`Ophanie, ostro krytykowa\u0142 niski poziom pisma i miernot\u0119 owych przedruk\u00f3w. U Piller\u00f3w drukowany by\u0142 w latach 1792-98 \u201eDziennik Patriotycznych Polityk\u00f3w\u201d bardzo dobrze redagowany, ciesz\u0105cy si\u0119 du\u017c\u0105 poczytno\u015bci\u0105 i wielkim uznaniem.<\/p>\n
W dziewi\u0119tnastym wieku we Lwowie, jak grzyby po deszczu, mno\u017c\u0105 si\u0119 wydawnictwa i redakcje. Przybywa drukarzy. Od 1811 roku ukazuje si\u0119 \u201eGazeta Lwowska\u201d, jej niemiecka wersja wydawana od 1812 roku mia\u0142a zaledwie 60 – 70 egzemplarzy. Ponadto by\u0142y wydawane we Lwowie nast\u0119puj\u0105ce czasopisma: \u201eZbi\u00f3r pism ciekawych\u201d, \u201eGazeta ogrodnicza\u201d(redaktor Gajewski), \u201eLwowianin\u201d (redaktor Zieli\u0144ska), \u201eZiemianin Galicyjski\u201d, \u201eGazeta Narodowa\u201d, \u201eGazeta Powszechna\u201d, \u201ePrzyjaciel Domowy\u201d, \u201eDziennik Mod\u201d (redaktor Kulczycki), \u201ePszczo\u0142a Polska\u201d i to wszystko mia\u0142o miejsce, gdy liczba mieszka\u0144c\u00f3w Lwowa niewiele przekracza\u0142a 20 tysi\u0119cy podczas rozbior\u00f3w, 40 tysi\u0119cy, gdy zacz\u0119\u0142a ukazywa\u0107 si\u0119 \u201eGazeta Lwowska\u201d i 200 tysi\u0119cy tu\u017c przed pierwsz\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105. Prasa niemiecka drukowana we Lwowie nie osi\u0105gn\u0119\u0142a wi\u0119kszych nak\u0142ad\u00f3w, przewa\u017cnie poni\u017cej 300 egzemplarzy.<\/p>\n
Nie wszystkie wydawnictwa i drukarnie lwowskie by\u0142y zaanga\u017cowane w drukowaniu czasopism. Cztery pokolenia Piller\u00f3w – Antoni (+1781), J\u00f3zef, Piotr i Kornelli (+1883), a po jego \u015bmierci drukarni\u0119 Piller\u00f3w przej\u0105\u0142 Liberat Zaj\u0105czkowski, redaktor \u201eSzczutka\u201d. Nast\u0119pnym w\u0142a\u015bcicielem zosta\u0142 zecer, J\u00f3zef Neuman (1857 – 1932), o\u017ceniony z Kazimier\u0105 Piller\u00f3wn\u0105, p\u00f3\u017aniejszy prezydent miasta Lwowa (1911 – 1927). Konkurencj\u0119 prowadzili Karol Bogus\u0142aw Pfaff (1790), Wichman, J\u00f3zef Sznayder (od 1808 do \u015bmierci 1853), Micha\u0142 Franciszek Poremba, Anna Wajdowiczowa, Szcz\u0119sny Bednarski (od 1887 do \u015bmierci 1913) i Synowie.<\/p>\n
Zanim w wolnej Polsce zacz\u0119to drukowa\u0107 \u201eP\u0142omyk\u201d, \u201eP\u0142omyczek\u201d i \u201dMa\u0142y P\u0142omyczek\u201d, ponad sto lat temu zacz\u0105\u0142 wychodzi\u0107 we Lwowie \u201eMa\u0142y \u015awiatek\u201d, wielkie dzie\u0142o Anny Lewickiej, ponad trzydzie\u015bci rocznikow tego wspania\u0142ego tygodnika, spe\u0142nia\u0142o nieocenion\u0105 rol\u0119 w wychowaniu patriotycznym m\u0142odzie\u017cy, nie tylko z Ma\u0142opolski Wschodniej.<\/p>\n
W tym samym mniej wi\u0119cej czasie, Adam Sapieha zabiega o zbi\u00f3rk\u0119 pieni\u0119dzy na rozwoje kulturalny Rusin\u00f3w (p\u00f3\u017aniejszych Ukrai\u0144c\u00f3w), my\u015bli o potrzebie powo\u0142ania ruskiego teatru i pi\u015bmiennictwa dla bratniego narodu. Za te pieni\u0105dze Aleksander Barwi\u0144ski wydaje we Lwowie pierwsz\u0105 gazet\u0119 po rusku, prosz\u0119 nie myli\u0107 z rosyjskim, nazywa\u0142a si\u0119 \u201ePrawda\u201d.<\/p>\n
Ale jeszcze w 1910 roku w Ma\u0142opolsce Wschodniej, nazywanej w\u00f3wczas Wschodni\u0105 Galicj\u0105, co znowu nie mia\u0142o nic wsp\u00f3lnego z Haliczem, jak si\u0119 obecnie pr\u00f3buje \u201ewyprowadza\u0107\u201d, wed\u0142ug bada\u0144 statystycznych przeprowadzonych przez Austriak\u00f3w, oko\u0142o 80% Rusin\u00f3w – Ukrai\u0144c\u00f3w by\u0142o analfabetami. Dzisiaj nikt ju\u017c o tym nie pami\u0119ta.<\/p>\n
24 grudnia 1990 roku, po wielu latach przerwy, ukaza\u0142a si\u0119 we Lwowie gazeta nosz\u0105ca ten sam tytu\u0142, jak przed 180 laty, \u201eGazeta Lwowska\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Od 1661 roku, pocz\u0105tkowo w Krakowie, a wkr\u00f3tce po tym przeniesiony do Warszawy, wydawany by\u0142 Merkuriusz Polski Ordynaryjny. W latach 1718-1720 Jan Dawid Cen kier drukuje w Krolewcu \u201ePoczt\u0119 Krolewieck\u0105\u201d, a od 1730 roku wychodzi w Warszawie \u201eKurier Polski”. W epoce stanis\u0142awowskiej nast\u0119puje dynamiczny rozw\u00f3j czasopi\u015bmiennictwa, 80 tytu\u0142\u00f3w, kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy egzemplarzy. Ale Lw\u00f3w by\u0142 ju\u017c<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":2131,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-849","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=849"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/849\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}