![\"poli1\"](\"http:\/\/politech.kasprzak.biz\/wp-content\/uploads\/2009\/06\/poli1-150x150.jpg\" "\\"poli1\\"")
<\/a>Dzieje Politechniki Lwowskiej si\u0119gaj\u0105 jeszcze czas\u00f3w zaboru austriackiego. D\u0142ugotrwa\u0142e d\u0105\u017cenia galicyjskiego Sejmu Krajowego we Lwowie zosta\u0142y w po\u0142owie XIX wieku uwie\u0144czone cz\u0119\u015bciowym sukcesem. \u00d3wczesny rz\u0105d austriacki zgodzi\u0142 si\u0119 na utworzenie we Lwowie Akademii Technicznej (1843), \u0142\u0105cz\u0105cej w sobie dwa trzyletnie oddzia\u0142y: techniczny oraz gospodarstwa wiejskiego. Akademia Techniczna, do kt\u00f3rej wst\u0119powali przede wszystkim absolwenci czteroletniej tzw. szko\u0142y realnej, przygotowuj\u0105cej do zawodu, za\u015b po roku 1854 tak\u017ce absolwenci gimnazj\u00f3w – rozpocz\u0119\u0142a sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 we wrze\u015bniu 1844 roku. Data ta jest uwa\u017cana powszechnie za pocz\u0105tek istnienia Politechniki Lwowskiej. J\u0119zykiem wyk\u0142adowym by\u0142 j\u0119zyk niemiecki. Do Wiosny Lud\u00f3w (1848) uruchomiono w Akademii sze\u015b\u0107 katedr: matematyki, fizyki, mechaniki, chemii, budownictwa i geodezji, oraz sporo wyk\u0142ad\u00f3w uzupe\u0142niaj\u0105cych. Wiosna Lud\u00f3w stworzy\u0142a pocz\u0105tkowo mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia wyk\u0142ad\u00f3w w j\u0119zyku polskim, ale nawr\u00f3t austriackiego centralizmu spowodowa\u0142 tak g\u0142\u0119bok\u0105 stagnacj\u0119, \u017ce Akademia musia\u0142a zawiesi\u0107 w latach 1849 – 1850 sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Przyczyni\u0142o si\u0119 do tego tak\u017ce zbombardowanie w 1848 r. przez austriackie wojska, po\u0142o\u017conych w centrum miasta budynk\u00f3w uczelni. Rz\u0105dy austriackie nieustannie wykorzystywa\u0142y fakt pewnych antagonizm\u00f3w mi\u0119dzy ludno\u015bci\u0105 polsk\u0105 i rusk\u0105 (dzi\u015b powiedzieliby\u015bmy: ukrai\u0144sk\u0105) lub sprzeczno\u015b\u0107 interes\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stw Lwowa i Krakowa, jako \u017ce obydwa miasta walczy\u0142y o wy\u017csz\u0105 szko\u0142\u0119 techniczn\u0105. Te i inne przyczyny powodowa\u0142y wieloletnie op\u00f3\u017anienia w zreorganizowaniu lwowskiej uczelni. Powoli jednak, na przestrzeni lat, nast\u0119powa\u0142y korzystniejsze zmiany. Akademi\u0119 opuszczali wyk\u0142adowcy w\u0142adaj\u0105cy tylko j\u0119zykiem niemieckim; wreszcie w roku akademickim 1871\/72 zosta\u0142 wprowadzony ostatecznie jako wyk\u0142adowy – j\u0119zyk polski. Zasadniczy prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 w latach 1874 – 1877, gdy wybudowane zosta\u0142y nowe gmachy uczelni, sama za\u015b Akademia Techniczna zosta\u0142a przekszta\u0142cona w Szko\u0142\u0119 Politechniczn\u0105. Szko\u0142a mia\u0142a cztery wydzia\u0142y: in\u017cynierii l\u0105dowo-wodnej, budownictwa, chemii technicznej i mechaniczny (w\u00f3wczas: budowy machin).<\/p>\nPolitechnika Lwowska istnia\u0142a od roku 1844 pod r\u00f3\u017cnymi nazwami i w r\u00f3\u017cnym kszta\u0142cie organizacyjnym i by\u0142a przed I Wojn\u0105 \u015awiatow\u0105 jedyn\u0105 polsk\u0105 wy\u017csz\u0105 uczelni\u0105 techniczn\u0105, w kt\u00f3rej kszta\u0142ci\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie m\u0142odzie\u017c z zabor\u00f3w austriackiego i rosyjskiego. M\u0142odzie\u017c ta bra\u0142a bardzo aktywny udzia\u0142 w pracach studenckich towarzystw spo\u0142ecznych, np. Bratniej Pomocy, jak i w wielu organizacjach niepodleg\u0142o\u015bciowych. Absolwentami tej uczelni by\u0142o wielu p\u00f3\u017aniejszych dzia\u0142aczy spo\u0142ecznych i wybitnych wojskowych, z kt\u00f3rych najbardziej znany by\u0142 gen. W\u0142adys\u0142aw Sikorski.<\/p>\n
Wybuch I wojny \u015bwiatowej spowodowa\u0142, \u017ce uczelnia by\u0142a czynna w spos\u00f3b bardzo ograniczony, zawieszaj\u0105c ca\u0142kowicie sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w roku akademickim 1914\/1915 gdy miasto zaj\u0119li Rosjanie. Uzyskanie w 1918 r. niepodleg\u0142o\u015bci nie oznacza\u0142o jeszcze w istocie pokoju i podj\u0119cia normalnej pracy. We Lwowie nast\u0105pi\u0142y walki polsko-ukrai\u0144skie, p\u00f3\u017aniej wybuch\u0142a wojna polsko-bolszewicka, na zachodzie kraju trwa\u0142y powstania \u015bl\u0105skie. Szko\u0142a nie gwarantowa\u0142a pe\u0142nego toku studi\u00f3w. Dopiero 10.12.1920 r. odby\u0142a si\u0119 pierwsza inauguracja w uczelni pod nazw\u0105 „Politechnika Lwowska”. Jej nowy Statut, zatwierdzony w czerwcu 1921 r. obowi\u0105zywa\u0142 do wrze\u015bnia 1939 r.<\/p>\n
Wybuch wojny we wrze\u015bniu 1939 r., a nast\u0119pnie zaj\u0119cie Lwowa przez wojska radzieckie zmieni\u0142 status Uczelni. W jesieni 1939 r. Politechnika Lwowska zosta\u0142a przemianowana w Lwowskij Politechniczeskij Institut. Zaj\u0119cia prowadzi\u0142a dawna kadra pracownik\u00f3w naukowych, w wi\u0119kszo\u015bci w j\u0119zyku polskim, wyj\u0105tkowo w ukrai\u0144skim i zasadniczo wed\u0142ug dotychczasowych program\u00f3w. Wprowadzono tylko dodatkowe wyk\u0142ady, tak\u017ce dla pracownik\u00f3w, z nauk politycznych i j\u0119zyka rosyjskiego lub ukrai\u0144skiego. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce w tym pierwszym okresie (1939-1941) Politechnika Lwowska by\u0142a jedyn\u0105 wy\u017csz\u0105 uczelni\u0105 techniczn\u0105, kt\u00f3ra zachowa\u0142a prawo prowadzenia wyk\u0142ad\u00f3w w j\u0119zyku polskim, umo\u017cliwiaj\u0105c prawie normalne studiowanie polskiej m\u0142odzie\u017cy. Tak wi\u0119c na przyk\u0142ad sporo student\u00f3w Politechniki Warszawskiej, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 w wyniku dzia\u0142a\u0144 wojennych we Lwowie, tu kontynuowa\u0142o swoje studia i mia\u0142o mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania dyplom\u00f3w in\u017cynierskich. Ca\u0142a ta dzia\u0142alno\u015b\u0107 zosta\u0142a przerwana w dniu 22.6.1941 r. w wyniku najazdu wojsk hitlerowskich. Okupacja niemiecka Lwowa (miasto zosta\u0142o zaj\u0119te przez wojska hitlerowskie 30.6.1941) przekre\u015bli\u0142a w zasadniczy spos\u00f3b mo\u017cliwo\u015b\u0107 nauczania w szko\u0142ach \u015brednich i wy\u017cszych. Swe istnienie podtrzyma\u0142y tylko szko\u0142y podstawowe i zawodowe, z tych ostatnich du\u017ca Szko\u0142a Przemys\u0142owa, kt\u00f3r\u0105 przeniesiono do centrum miasta i nadano miano „Pa\u0144stwowej Technicznej Szko\u0142y Zawodowej” (Staatliche Technische Fachschule), z polskim j\u0119zykiem nauczania. W dniu 4 lipca 1941 r. na stoku Wzg\u00f3rz Wuleckich rozstrzelano 25 profesor\u00f3w i docent\u00f3w uczelni lwowskich, w\u015br\u00f3d nich wielu zwi\u0105zanych z Politechnik\u0105. T\u0119 barbarzy\u0144sk\u0105 zbrodni\u0119 pot\u0119guje fakt, \u017ce wraz z pracownikami nauki zamordowano cz\u0142onk\u00f3w ich rodzin, domownik\u00f3w, osoby postronne. Pozostali przy \u017cyciu nauczyciele akademiccy znale\u017ali si\u0119 bez pracy, imaj\u0105c si\u0119 r\u00f3\u017cnych przypadkowych zaj\u0119\u0107. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 szkolnictwa wy\u017cszego zosta\u0142a we Lwowie radykalnie zawieszona … Jednak\u017ce wobec wci\u0105\u017c narastaj\u0105cych potrzeb okupanta, g\u0142\u00f3wnie w zakresie zwi\u0119kszenia liczby zawodowego personelu (technicznego, medycznego, weterynaryjnego itp.) mi\u0119dzy innymi dla s\u0142u\u017cb pomocniczych i dla ewentualnego zagospodarowania podbitych na wschodzie Europy teren\u00f3w, Niemcy zdecydowali si\u0119 na prze\u0142omie lat 1941\/42 na uruchomienie, w stopniu bardzo ograniczonym, dzia\u0142alno\u015bci niekt\u00f3rych lwowskich uczelni. Dopuszczaj\u0105c do nich m\u0142odzie\u017c nieniemieck\u0105, nie traktowano jej jednak\u017ce jako student\u00f3w szk\u00f3\u0142 wy\u017cszych. Szko\u0142om nadano ostatecznie nazw\u0119 Pa\u0144stwowych Kurs\u00f3w Zawodowych (Staatliche Fachkurse), w tym tak\u017ce Pa\u0144stwowych Kurs\u00f3w Technicznych (Staatliche Technische Fachkurse). J\u0119zykiem wyk\u0142adowym by\u0142 z za\u0142o\u017cenia j\u0119zyk niemiecki, w praktyce wyk\u0142adano tak\u017ce w j\u0119zyku polskim i ukrai\u0144skim. Przewa\u017ca\u0142a m\u0142odzie\u017c ukrai\u0144ska, m\u0142odzie\u017c polska by\u0142a mniej liczna. Zupe\u0142nie inaczej przedstawia\u0142a si\u0119 sprawa naukowc\u00f3w, wyk\u0142adowc\u00f3w i personelu pomocniczego. Pa\u0144stwowe Kursy Zawodowe, og\u00f3\u0142u kierunk\u00f3w, zatrudnia\u0142y jako pracownik\u00f3w wszystkich szczebli w olbrzymiej wi\u0119kszo\u015bci – Polak\u00f3w. Zauwa\u017cmy wreszcie, \u017ce poza oficjaln\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 na „Fachkursach” polscy profesorowie prowadzili konspiracyjne studia wy\u017csze, a wi\u0119c wyk\u0142ady i \u0107wiczenia w drobnych liczebnie zespo\u0142ach; kierownikiem tego tajnego nauczania by\u0142 prof. W.Burzy\u0144ski. Po ponownym zaj\u0119ciu Lwowa przez armi\u0119 sowieck\u0105 w roku 1944 zacz\u0105\u0142 znowu dzia\u0142a\u0107 Lwowski Politechniczny Instytut, wyk\u0142ady by\u0142y cz\u0119\u015bciowo prowadzone po polsku, ale od wrze\u015bnia 1945 j\u0119zykami wyk\u0142adowymi m\u00f3g\u0142 by\u0107 ju\u017c tylko j\u0119zyk ukrai\u0144ski, albo rosyjski. W tym te\u017c okresie przeprowadzono do\u015b\u0107 liczne aresztowanie profesor\u00f3w (m.in. Stanis\u0142awa Fryzego i W\u0142odzimierza Burzy\u0144skiego) i innych pracownik\u00f3w Politechniki. Uczelnia ta przesta\u0142a wi\u0119c istnie\u0107 jako uczelnia polska, co sk\u0142oni\u0142o wi\u0119kszo\u015b\u0107 pracownik\u00f3w Politechniki do wyjazdu do Polski. Ostatecznie we Lwowie zosta\u0142o zaledwie kilku profesor\u00f3w Politechniki, reszta zdecydowa\u0142a si\u0119 wyjecha\u0107. Wojna niemiecko-radziecka trwa\u0142a nadal. W lipcu 1944 r., pod naciskiem zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 frontu, administracja niemiecka i cz\u0119\u015bciowo wojsko zacz\u0119\u0142y opuszcza\u0107 Lw\u00f3w. W dniu 24 lipca ujawni\u0142y si\u0119 we Lwowie oddzia\u0142y Armii Krajowej, obsadzaj\u0105c niekt\u00f3re z wa\u017cnych gmach\u00f3w. I tak g\u0142\u00f3wny gmach Politechniki zaj\u0105\u0142 Kedyw Okr\u0119gu (Kierownictwo Dywersji); wywieszono flag\u0119 polsk\u0105 i radzieck\u0105, a w cz\u0119\u015bci gmachu ponownie zorganizowano szpital – tym razem – dla rannych \u017co\u0142nierzy AK.<\/p>\n
Lw\u00f3w zosta\u0142 ca\u0142kowicie uwolniony od Niemc\u00f3w si\u0142ami wojsk radzieckich i oddzia\u0142\u00f3w AK w dniu 27.7.1944. Ale ju\u017c w dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej oddzia\u0142y te zosta\u0142y zmuszone do z\u0142o\u017cenia broni i Lw\u00f3w sta\u0142 si\u0119 ponownie miastem radzieckiej Ukrainy. Wkr\u00f3tce te\u017c wznowi\u0142 sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Lwowskij Politechniczeskij Institut. Zaj\u0119cia rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w listopadzie 1944 r. Programy zmieniono i przystosowano do wymog\u00f3w radzieckich. Powoli wymienia\u0142a si\u0119 kadra gdy\u017c polscy pracownicy zacz\u0119li wyje\u017cd\u017ca\u0107 do Polski w jej nowych granicach. Na ich miejsce pojawiali si\u0119 profesorowie rosyjscy, a reszt\u0119 obsady stanowili miejscowi pracownicy ukrai\u0144scy. Mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce do po\u0142owy 1946 r. prawie wszyscy Polacy, pracownicy Politechniki Lwowskiej jak i jej studenci, opu\u015bcili Lw\u00f3w w kilku zorganizowanych transportach. Motywy wyjazdu by\u0142y r\u00f3\u017cne – od osobistych do politycznych. W Polsce zasilili przede wszystkim uczelnie w Gliwicach, Wroc\u0142awiu i Gda\u0144sku. (W Lwowskim Instytucie Politechnicznym pozosta\u0142o jednak do ko\u0144ca swych dni pi\u0119ciu profesor\u00f3w Polak\u00f3w). Zacz\u0105\u0142 si\u0119 nowy okres dziej\u00f3w. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 jak znaczny by\u0142 udzia\u0142 pracownik\u00f3w naukowych, absolwent\u00f3w i student\u00f3w – przyby\u0142ych z Politechniki Lwowskiej – w organizacji \u017cycia naukowego i akademickiego w Polsce. W warunkach olbrzymiego zniszczenia kraju po wojnie by\u0142a to w\u0142a\u015bciwie praca od podstaw, a podejmowali j\u0105 cz\u0119sto ludzie nie m\u0142odzi, wielokrotnie o zniszczonym przez wojn\u0119, deportacje i obozy – zdrowiu. Za ich patriotyzm, zas\u0142ugi i bezinteresowno\u015b\u0107 nale\u017cy si\u0119 im wdzi\u0119czna pami\u0119\u0107 potomnych …<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Historia Politechniki Lwowskiej do 1946 roku Dzieje Politechniki Lwowskiej si\u0119gaj\u0105 jeszcze czas\u00f3w zaboru austriackiego. D\u0142ugotrwa\u0142e d\u0105\u017cenia galicyjskiego Sejmu Krajowego we Lwowie zosta\u0142y w po\u0142owie XIX wieku uwie\u0144czone cz\u0119\u015bciowym sukcesem. \u00d3wczesny rz\u0105d austriacki zgodzi\u0142 si\u0119 na utworzenie we Lwowie Akademii Technicznej (1843), \u0142\u0105cz\u0105cej w sobie dwa trzyletnie oddzia\u0142y: techniczny oraz gospodarstwa wiejskiego. Akademia Techniczna, do kt\u00f3rej<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":2130,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-82","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/82","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=82"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/82\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=82"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}