Eugeniusz Romer
\n(ur. 3.II.1871 r. we Lwowie, zm. 28.I.1954 r. w Krakowie) – zas\u0142u\u017cony kartograf, nauczyciel szk\u00f3\u0142 \u015brednich we Lwowie, nast\u0119pnie profesor UJK. Cz\u0142onek PAU i PAN. Autor bardzo wielu prac naukowych. Uczestniczy\u0142 w wielu ekspedycjach naukowych (Alpy, Indie, Japonia), bra\u0142 udzia\u0142 w dzia\u0142alno\u015bci stowarzysze\u0144 geograficznych. W 1916 roku wyda\u0142 „Geograficzno-statystyczny atlas Polski” – epokowe dzie\u0142o maj\u0105ce wielki wp\u0142yw na kszta\u0142towanie granic porozbiorowej Polski. Z tej racji jako ekspert strony polskiej bra\u0142 udzia\u0142 w rokowaniach pokojowych po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej w Pary\u017cu (1918) i Rydze (1921). Po wojnie ekspatriowa\u0142 si\u0119 ze Lwowa do Krakowa.
\nAdam Sapieha
\n(1828-1903) – ksi\u0105\u017c\u0119, syn Leona, polityk i dzia\u0142acz narodowy i spo\u0142eczny, zwany „Czerwonym ksi\u0119ciem”. Uczestnik powstania 1863 r. Prezes Wystawy Krajowej we Lwowie 1894 r.
\nLeon Sapieha
\n(1803-1878) – ksi\u0105\u017c\u0119, dzia\u0142acz narodowy i sp\u0142eczny. Uczestnik powstania 1863 roku, po skonfiskowaniu d\u00f3br w zaborze rosyjskim zakupi\u0142 Krasiczyn i inne maj\u0105tki w Ziemi Przemyskiej oraz na Podolu. Marsza\u0142ek Sejmu Krajowego we Lwowie, pionier kolejnictwa i kas oszcz\u0119dno\u015bci w Galicji. Zbudowa\u0142 pa\u0142ac przy Kopernika 38 we Lwowie. Jego imieniem nazwano ulic\u0119 (1866, wcze\u015bniej Nowy \u00a6wiat) we Lwowie, przy kt\u00f3rej znajduje si\u0119 m.in. gmach g\u0142\u00f3wny Politechniki
\nAdam Stefan Sapieha
\n(urodzony w 1867 r. w Krasiczynie, syn „czerwonego ksi\u0119cia”, zmar\u0142 w 1951 r. w Krakowie), dr prawa UJ, \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie w 1893 r. we Lwowie, kanonik kapitu\u0142y lwowskiej, wikariusz oarafii \u015bw. Miko\u0142aja we Lwowie, od 1912 r. ksi\u0105\u017c\u0119-biskup krakowski, od 1925 r. arcybiskup-metropolita krakowski, od 1946 roku kardyna\u0142. Gor\u0105cy, nieugi\u0119ty patriota, jeden z wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u00f3w Rady G\u0142\u00f3wnej Opieku\u0144czej w czasie II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n
Bruno Schultz
\n(1892-1942) – pisarz, malarz, pedagog. Ur. w Drohobyczu, pochodzi\u0142 z rodziny \u017cydowskiej, g\u0142\u0119boko zakorzeniony w kulturze polskiej. Szko\u0142y w Drohobyczu, nieuko\u0144czone studia architektoniczne we Lwowie i Wiedniu. Do II wojny \u015bwiatowej pracowa\u0142 jako nauczyciel rysunku w gimnazjum drohobyckim. Zarazem malowa\u0142, rysowa\u0142 i tworzy\u0142 dzie\u0142a literackie, m.in. „Sklepy cynamonowe” i „Sanatorium pod Klepsydr\u0105”. Podczas okupacji niemieckiej przebywa\u0142 w getcie, a na zam\u00f3wienie Niemca F.Landaua wykonywa\u0142 malowid\u0142a \u015bcienne w jego mieszkaniu i biurze. W czasie pogromu zosta\u0142 zastrzelony przez gestapowca.
\nW\u0142adys\u0142aw Sikorski
\nabsolwent Politechniki Lwowskiej, genera\u0142, premier rz\u0105du RP i W\u00f3dz Naczelny w czasie II wojny \u015bwiatowej
\nMaksymilian Si\u0142a-Nowicki
\n(1826-1890) – nestor polskiej zoologii. Gimnazjum uko\u0144czy\u0142 we Lwowie. Pracowa\u0142 jako nauczyciel gimnazjalny w Brodach, Samborze i we Lwowie. Doktorat z filozofii uzyska\u0142 we Lwowie w 1863 roku i w tym roku zosta\u0142 powo\u0142any na katedr\u0119 w Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Rezultatem pracy naukowej Nowickiego w okresie lwowskim sa notatki o chrz\u0105szczach wschodniej Galicji – trzystustronicowe dzie\u0142o stanowi\u0105ce wykaz motyli tego regionu, podstawy polskiego nazewnictwa motyli.
\nStanis\u0142aw Skarbek
\nhrabia, fundator ogromnego teatru dramatycznego we Lwowie
\nPiotr Skarga
\ns\u0142ynny kaznodzieja, jezuita, wyk\u0142adowca kolegium jezuickiego we Lwowie
\nFranciszek Smolka
\n(1810- 1899) – syn przyby\u0142ego do Galicji z Prus Niemca Vinzenza Schmolke i Wegierki Anny Nemeth, z wykszta\u0142cenia prawnik, cz\u0142onek konspiracyjnej polskiej patriotycznej organizacji – W\u0119glarstwa Polskiego, p\u00f3\u0104niej Stowarzyszenia Ludu Polskiego, aresztowany przez Austriak\u00f3w i – jako szczeg\u00f3lnie niebezpieczny wr\u00f3g monarchii austriackiej – osadzony w s\u0142ynnym lwowskim wi\u0119zieniu „u Karmelit\u00f3w”, skazany na kar\u0119 \u015bmierci, u\u0142askawiony, bra\u0142 czynny udzia\u0142 w wiede\u0144skiej rewolucji 1848 roku. Przez nastepne kilkana\u015bcie lat we Lwowie pod sta\u0142ym nadzorem policyjnym Od 1861 roku – po wprowadzeniu w Austrii rz\u0105d\u00f3w konstytucyjnych – pose\u0142 do galicyjskiego Sejmu Krajowego, rok p\u00f3\u0104niej pose\u0142 do parlamentu w Wiedniu. Przez 12 lat (1881-1893) prezydent Izby Poselskiej austriackiej Rady Pa\u0144stwa. Inicjator i aktywny uczestnik budowy Kopca Unii Lubelskiej w 300 rocznic\u0119 zawarcia Unii Lubelskiej. Pochowany na Cmentarzu \u0141yczakowskim.
\nLeopold Staff
\n(ur. 14.XI.1878 r. we Lwowie, zm. 31.V.1957 r. w Skar\u017cysku-Kamiennej) – poeta -pochodzi\u0142 z rodziny lwowskich kupc\u00f3w wywodz\u0105cych si\u0119 ze \u00a6l\u0105ska Cieszy\u0144skiego. Jego ojciec, Franciszek, by\u0142 Czechem, matka za\u015b pochodzi\u0142a z niemieckiej rodziny Fuhrherr\u00f3w. Rodzice poety osiedlili si\u0119 na sta\u0142e we Lwowie w roku 1870. Mieszkali z sze\u015bciorgiem dzieci w domu przy ulicy Skarbkowskiej 11. Rodzice Leopolda byli cukiernikami. W 1897 roku Leopold Staff zda\u0142 matur\u0119 w lwowskim piatym gimnazjum klasycznym i rozpocz\u0105\u0142 doradzone mu przez ojca studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Lwowskiego. Zniech\u0119cony do prawniczo-administracyjnych zagadnie\u0144 Staff napisa\u0142 w czasie praktyki u jednego z lwowskich prawnik\u00f3w cykl sonet\u00f3w zatytu\u0142owany „Sny o pot\u0119dze” i w ko\u0144cu zmieni\u0142 kierunek studi\u00f3w, przenosz\u0105c si\u0119 na filozofi\u0119 i romanistyk\u0119. Ucz\u0119szcza\u0142 te\u017c na wyk\u0142ady polonistyczne. Od wydania w\u0142asnym sumptem w 1901 roku „Sn\u00f3w o pot\u0119dze” co roku ukazuje si\u0119 nowy tomik wierszy Staffa. M\u0142ody poeta bywa\u0142 cz\u0119stym go\u015bciem w willi „Za\u015bwiecie”, posiad\u0142o\u015bci poetki Maryli Wolskiej, c\u00f3rki narzeczonej Artura Grottgera, Wandy Monne w pobli\u017cu lwowskiej Cytadeli. W latach 1900-1905 w domu tym zbierali sie tzw. „P\u0142anetnicy”: gospodyni „Za\u015bwiecia” Maryla Wolska, J\u00f3zef Ruffer, Antoni Mueller, Ostap Ortwin i Leopold Staff. Podczas pierwszej wojny \u015bwiatowej, w czerwcu 1915 roku, podczas rosyjskiej okupacji Lwowa, wraz z innymi mieszka\u0144cami Lwowa, Staff zosta\u0142 ewakuowany w g\u0142\u0105b Rosji. W Charkowie na Ukrainie sp\u0119dzi\u0142 kilka ci\u0119\u017ckich, wojennych lat. Pod koniec 1918 roku powr\u00f3ci\u0142 do niepodleg\u0142ej juz POlski, nie do Lwowa jednak, a do Warszawy, gdzie sp\u0119dzi\u0142 kolejne prawie 40 lat swego \u017cycia.
\nHugo Steinhaus
\n(1887-1972) – wybitny matematyk, wsp\u00f3\u0142pracownik Stefana Banacha, kierownik Oddzia\u0142u B Zak\u0142adu Matematycznego UJK, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca lwowskiej szko\u0142y matematycznej. S\u0142ynne prace Steinhausa dotycz\u0105 szereg\u00f3w Fouriera, rozwini\u0119\u0107 ortogonalnych, operacji liniowych, teorii prawdopodobie\u0144stwa, teorii gier, zastosowa\u0144 matematyki w biologii, medycynie, elektrotechnice, prawie. Jest autorem s\u0142ynnych powiedze\u0144 i my\u015bli, zebranych m.in. w kapitalnym „S\u0142owniku racjonalnym”. W czasie wojny ukrywa\u0142 si\u0119 na wsi pod rodzinnym Jas\u0142em, po wojnie profesor Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego.
\nJan Styka
\nmalarz, autor m.in. lwowskiej Panoramy Rac\u0142awickiej, obecnie eksponowanej we Wroc\u0142awiu
\nKarol Szajnocha
\n(ur. w 1818-zm.w 1868 r.) – syn zniemczonego Czecha, p\u0142omienny polski patriota i dzia\u0142acz niepodleg\u0142o\u015bciowy, samouk, pisarz (z jego monumentalnych dzie\u0142 historycznych po\u015bwi\u0119conych m.in. Boles\u0142awowi Chrobremu, W\u0142adys\u0142awowi \u0141okietce, kr\u00f3lowej Jadwidze i W\u0142adys\u0142awowi Jagielle,itd. korzysta\u0142 m.on. Henryk Sienkiewicz pisz\u0105c Trylogi\u0119), historyk, kustosz i dyrektor Zak\u0142adu Narodowego im. Ossoli\u0144skich (inicjator i wydawca pomnikowego dzie\u0142a Monumenta Poloniae Historica, redaktor „Biblioteki Ossoli\u0144skich”) – pochowany na Cmentarzu \u0141yczakowskim.
\nWitold Szolginia
\n(ur. 11.III.1923 r. we Lwowie, zm. 30.VI.1996 r. w Warszawie) – architekt, autor wspania\u0142ych ksi\u0105\u017cek i radiowych gaw\u0119d o Lwowie Od urodzenia a\u017c do expatriacji ze Lwowa w 1946 roku mieszka\u0142 na ulicy \u0141yczakowskiej 137, w „Domu pod \u017belaznym Lwem”. Chodzi\u0142 do Szko\u0142y Powszechnej M\u0119skiej im. \u015bw. Antoniego na ul.G\u0142owi\u0144skiego (1929-35), nast\u0119pnie za\u015b do VI Pa\u0144stwowego Gimnazjum im. Staszica na \u0141yczakowskiej 37. (1935-39). Po wkroczeniu Sowiet\u00f3w we wrze\u015bniu 1939 roku kontynuowa\u0142 edukacj\u0119 w tzw. Szkole \u00a6redniej nr 12. Uko\u0144czy\u0142 j\u0105 z wynikiem celuj\u0105cym w czerwcu 1941 roku, tu\u017c przed wkroczeniem Niemc\u00f3w do Lwowa. Podczas okupacji niemieckiej zajmowa\u0142 si\u0119 sprzeda\u017c\u0105 gazet, pracowa\u0142 te\u017c jako goniec w urz\u0119dzie skarbowym. Po powt\u00f3rnym wej\u015bciu Sowiet\u00f3w do Lwowa w 1944 roku rozpocz\u0105\u0142 studia na Wydziale Architektury Politechniki Lwowskiej. Po ekspatriacji w 1946 roku studia te kontynuowa\u0142 na Politechnice Krakowskiej. Uko\u0144czy\u0142 je w 1950 roku zdobywaj\u0105c tytu\u0142 magistra in\u017cyniera architekta. Pracowa\u0142 w swoim zawodzie ponad 40 lat, osi\u0105gaj\u0105c stanowisko docenta w Instytucie Kszta\u0142towania \u00a6rodowiska w Warszawie. Prowadzi\u0142 prace badawcze, odni\u00f3s\u0142 te\u017c wiele sukces\u00f3w w dzia\u0142alno\u015bci popularyzatorskiej z dziedziny urbanistyki, architektury i budownictwa.
\nPrzede wszystkim jednak zas\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 swojemu ukochanemu nade wszystko rodzinnemu miastu, pisz\u0105c zar\u00f3wno w ba\u0142aku, jak te\u017c literackiej polszczy\u0104nie liczne pi\u0119kne wiersze o Lwowie i Lwowiakach (zebrane w tomy: „Krajubrazy syrdeczny”, „Semper fidelis”, „Kwiaty lwowskie”), jak te\u017c pi\u0119kne wspomnienia pocz\u0105wszy od „Domu pod \u017celaznym lwem” wydanego w 1971 roku przez PAX a\u017c po cykl ksi\u0105\u017cek zatyty\u0142owany „Tamten Lw\u00f3w” (z kt\u00f3rego obficie czerpi\u0119 wszelkie wiadomo\u015bci o Lwowie tak\u017ce na tej stronie!), kt\u00f3rego zd\u0105\u017cy\u0142 napisa\u0107 8 tom\u00f3w: 1. Oblicze miasta, 2. Ulice i place, 3. \u00a6wi\u0105tynie, gmachy, pomniki, 4. My, Lwowianie, 5. \u017bycie miasta, 6. Rozmaito\u015bci, 7. Z niebios nad Lwowem, 8. Arcylwowianie, a tak\u017ce „Pude\u0142ko lwowskich wspomnie\u0144 pe\u0142ne”. By\u0142 niezmordowanym autorem gaw\u0119d o Lwowie. Przez kilka lat, a\u017c do \u015bmierci, w ka\u017cdy niedzielny poranek radiowa „Tr\u00f3jka” nadawa\u0142a jego pi\u0119kne 10-minutowe gaw\u0119dy zatytu\u0142owane „Krajobrazy serdeczne”. By\u0142 tak\u017ce autorem wspania\u0142ych grafik i niezmordowanym kolekcjonerem leopolian\u00f3w, kt\u00f3re da\u0142y pocz\u0105tek „Kolekcji Leopolis” w warszawskim Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci.
\nW jego warszawskim mieszkaniu spotyka\u0142a si\u0119 od lat diaspora lwowska z Kazimierzem Wajd\u0105 – niezapomnianym „Szczepciem” z Weso\u0142ej Lwowskiej Fali, jego szkolnym przyjacielem Andrzejem Hiolskim, Adamem Hollankiem, Janem Parandowskim, Jerzym Janickim itd.
\nUznawano go za lwowskiego „guru”, chodz\u0105c\u0105 encyklopedi\u0119 Lwowa, zawsze dok\u0142adnego i nieomylnego w sprawach lwowskich, a przy tym cz\u0142owieka o niezwyk\u0142ej szlachetno\u015bci, uczciwo\u015bci i etycznej czysto\u015bci .
\nEdward Rydz \u00a6mig\u0142y
\nmarsza\u0142ek Polski, studiowa\u0142 we Lwowie
\nks.J\u00f3zef Teodorowicz
\n(1864-1938)- ostatni przedwojenny arcybiskup ormia\u0144ski Lwowa, patriota, uczony, spo\u0142ecznik, kaznodzieja, pose\u0142 i senator RP. Jego rodzice – Grzegorz (Kirkor) i Gertruda z Ohanowicz\u00f3w – wywodzili si\u0119 z ormia\u0144skiej szlachty z Wo\u0142oszczyzny. M\u0142odo\u015bc sp\u0119dzi\u0142 w Stanis\u0142awowie – tam uko\u0144czy\u0142 gimnazjum. Wcze\u015bnie straci\u0142 ojca i rodze\u0144stwo z powodu nieuleczalnej w\u00f3wczas gru\u0104licy – by\u0142o to powodem powa\u017cnego kryzysu \u015bwiatopogl\u0105dowego. Po wst\u0105pieniu na wydzia\u0142 prawa uniwersytetu w Czerniowcach utraci\u0142 ca\u0142kowicie wiar\u0119, co stanowi\u0142o wielki wstrz\u0105s dla jego matki i umieraj\u0105cej na gru\u0104lic\u0119 siostry Katarzyny – pensjonarki Niepokalanek w Jaz\u0142owcu. W 1883 roku przerwa\u0142 jednak nieoczekiwanie studia prawnicze w Czerniowcach i przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na Wydzia\u0142 Teologiczny Uniwersytetu Lwowskiego. W legendzie rodzinnej twierdzono, \u017ce sta\u0142o si\u0119 to za spraw\u0105 mod\u0142\u00f3w matki i umieraj\u0105cej siostry). W 1887 roku otrzyma\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie z r\u0105k arcybiskupa Izaaka Miko\u0142aja Issakowicza, s\u0142ynnego juz w\u00f3wczas genialnego krasom\u00f3wcy-kaznodziei. By\u0142 duszpasterzem w Stanis\u0142awowie, p\u00f3\u0104niej w Brze\u017canach. Da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako gorliwy kap\u0142an, wyczulony na krzywd\u0119 ludzk\u0105, spiesz\u0105cy z materialn\u0105 i moraln\u0105 pomoca potrzebuj\u0105cym. W 1897 roku zosta\u0142 powo\u0142any na kanonika gremialnego Lwowskiej Kapitu\u0142y Ormia\u0144skiej. Za\u0142o\u017cy\u0142 kilka czasopism katolickich („Ruch katolicki”, „Przed\u015bwit”), publikowa\u0142 artyku\u0142y, w kt\u00f3rych wykazywa\u0142 niezwyk\u0142e zdolno\u015bci publicystyczne i literackie. W 1901 roku, po \u015bmierci arcybiskupa Issakowicza, w wieku 37 lat zosta\u0142 wybrany na metropolit\u0119 ormia\u0144skiego Lwowa. Tak jak inni lwowscy Ormianie, by\u0142 got\u00f3w dla swej ojczyzny – Polski – z wyboru odda\u0107 mienie, zdrowie, a nawet \u017cycie. Da\u0142 wiele przyk\u0142ad\u00f3w bezgranicznego po\u015bwi\u0119cenia dla sprawy polskiej. W czasie I wojny \u015bwiatowej z godno\u015bci\u0105 sprzeciwia\u0142 si\u0119 zar\u00f3wno Rosjanom (kt\u00f3rzy w 1914 roku zaj\u0119li Lw\u00f3w i uwi\u0119zili metropolit\u0119 grekokatolickiego Andrzeja Szeptyckiego oraz wywie\u0104li tysi\u0105ce ludzi), jak te\u017c Austriakom, kt\u00f3rzy w ramach odwetu publicznie wieszali tysi\u0105ce Polak\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w. Pi\u0119tnowa\u0142 w artyku\u0142ach i kazaniach gwa\u0142ty soldateski niemieckiej, uwi\u0119zienie J. Pi\u0142sudskiego i internowanie legionist\u00f3w polskich. Z trybuny parlamentarnej w Wiedniu, gdzie by\u0142 pos\u0142em, demaskowa\u0142 hipokryzj\u0119 Austriak\u00f3w i Niemc\u00f3w wobec Polak\u00f3w, wcielanych do armii zaborczej i wywo\u017conych na roboty przymusowe. W czasie walk polsko-ukrai\u0144skich w 1918 roku stan\u0105\u0142 jednoznacznie po stronie polskiej. W jednym z kaza\u0144 o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce Ukrai\u0144com „nie wolno by\u0142o skrycie i znienacka ugodzi\u0107 w twierdz\u0119 katolickiej i polskiej kultury, jak\u0105 by\u0142 Lw\u00f3w. Nie wolno nikomu – patrz\u0105c na ko\u015bci\u00f3\u0142 Mariacki – zawo\u0142a\u0107: Wezm\u0119 sobie t\u0119 \u015bwi\u0105tyni\u0119, gdy\u017c przed wiekami grunt, na kt\u00f3rym by\u0142a wzniesiona, do cz\u0142onk\u00f3w mojej rodziny nale\u017ca\u0142. I jak dzi\u015b nikt nie si\u0119gnie po Berlin, dlatego i\u017c tam kiedy\u015b s\u0142owia\u0144skie by\u0142y ziemie, tak nikt prawa nie ma si\u0119gn\u0105\u0107 po Lw\u00f3w dlatego, iz kiedy\u015b Ru\u015b tu si\u0119 rozci\u0105ga\u0142a”. W okresie mi\u0119dzywojennym by\u0142 pos\u0142em na Sejm Ustawodawczy. Walczy\u0142 o interesy polskie na arenie mi\u0119dzynarodowej o \u00a6l\u0105sk, Wilno i Gda\u0144sk. Doprowadzi\u0142 do wspania\u0142ej renowacji katedry ormia\u0144skiej we Lwowie, jedynego zabytku tego typu w Europie. Prace prowadzi\u0142 przez 25 lat zatrudniaj\u0105c przy tym wybitnych architekt\u00f3w i malarzy (J\u00f3zefa Mehoffera, Witolda Minkiewicza, Jana Henryka Rosena – tw\u00f3rc\u0119 fresk\u00f3w). W 1923 roku na wyra\u0104ne zalecenie Stolicy Apostolskiej wycofa\u0142 si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci politycznej, koncentruj\u0105c si\u0119 na pracy duszpasterskiej i literacko-naukowej. Zmar\u0142 4 grudnia 1938 roku, pochowany na Cmentarzu Obro\u0144c\u00f3w Lwowa, w czasie pierwszej okupacji sowieckiej w 1939 roku potajemnie przeniesiono jego zw\u0142oki do katedry ormia\u0144skiej.
\nMaksymilian Thullie
\n(1853-1939) – in\u017cynier budowy most\u00f3w, od 1893 profesor Politechniki Lwowskiej. Po I wojnie wsp\u00f3\u0142organizator Politechniki Warszawskiej, od 1923 r. senator RP. Wyda\u0142 22 podr\u0119czniki ze statyki budowli, teorii i budowy most\u00f3w, oraz 250 prac z mechaniki budowli, mostownictwa i konstrukcji \u017celbetowych. Zmar\u0142 1.IX.1939 r. we Lwowie.
\nStanis\u0142aw Ulam
\n(1909-1984) – wybitny lwowski matematyk. Absolwent i doktor nauk technicznych Politechniki Lwowskiej. Ucze\u0144 Stefana Banacha, Kazmierza Kuratowskiego i fizyka Wojciecha Rubinowicza. PO doktoracie (1932) wyjecha\u0142 do USA na zaproszenie Johna von Neumanna. Jeden z tw\u00f3rc\u00f3w pierwszej bomby wodorowej (wieloletni pracownik naukowy o\u015brodka bada\u0144 nuklearnych w Los Alamos). Utrzymywa\u0142 sta\u0142e kontakty z matematykami w kraju.Profesor Harvard University i wyk\u0142adowca w Columbia University. W dorobku naukowym ma prace z teorii mnogo\u015bci, teorii funkcji rzeczywistych, fizyki matematycznej i rachunku prawdopodobie\u0144stwa.
\nKazimierz Wajda
\nlegendarny „Szczepcio” z „Weso\u0142ej Lwowskiej Fali”
\nJerzy Julian W\u0119gierski
\n(ur. 13.II.1915 r. we Lwowie) – jeden z dow\u00f3dc\u00f3w konspiracji lwowskiej podczas II wojny \u015bwiatowej. Aresztowany w 1945 roku przez NKWD, skazany na 10 lat \u0142agr\u00f3w, wr\u00f3ci\u0142 do Polski dopiero w 1955 roku.
\nUcze\u0144 IV Gimnazjum im. Jana D\u0142ugosza (matura w 1932 roku), absolwent Wydzia\u0142u In\u017cynierii L\u0105dowej i Wodnej Politechniki Lwowskiej z 1938 roku, asystent tej uczelni w latach 1937-38. Ewakuowany do Lwowa z Zakopanego, gdzie pracowa\u0142 tu\u017c przed wojn\u0105, by\u0142 we wrze\u015bniu 1939 roku podczas obrony miasta w Obywatelskiej Stra\u017cy Bezpiecze\u0144stwa. Podczas pierwszej okupacji sowieckiej kr\u00f3tki czas pracowa\u0142 jako asystent w Lwowskim Instytucie Politechnicznym, sk\u0105d zosta\u0142 usuni\u0119ty pod zarzutem antysemityzmu. Nast\u0119pnie pracowa\u0142 jako majster, a p\u00f3\u0104niej geodeta przy budowie drogi Przemy\u015bl-Lw\u00f3w-Z\u0142ocz\u00f3w. Podczas okupacji hitlerowskiej pracowa\u0142 na budowie tej drogi jako inspektor nadzoru, p\u00f3\u0104niej za\u015b jako in\u017cynier w Urz\u0119dzie Budowy Dr\u00f3g. Od sierpnia 1942 roku cz\u0142onek AK, organizowa\u0142 i dowodzi\u0142 rejonem wiejskim IV (Winniki) Dzielnicy Wschodniej Inspektoratu Lw\u00f3w-miasto. Od kwietnia 1944 roku organizowa\u0142 2 pluton oddzia\u0142u le\u015bnego 14. pu\u0142ku u\u0142an\u00f3w AK na terenie podlwowskiego przysi\u00f3\u0142ka Druga W\u00f3lka. Na czele tego oddzia\u0142u, rozbudowanego do szwadronu, bra\u0142 udzia\u0142 w akcji „Burza” w dniach 22-27.VII. 1944 r, os\u0142aniaj\u0105c walcz\u0105ce we Lwowie oddzia\u0142y sowieckie i AK przed znajduj\u0105cymi si\u0119 na przedpolu Lwowa oddzia\u0142ami niemieckimi. Podczas drugiej okupacji sowieckiej, od sierpnia 1944 roku pracowa\u0142 jako in\u017cynier we Lwowie przy odbudowie lotniska i most\u00f3w. Po zej\u015bciu do podziemia by\u0142 w organizacji „Nie” oficerem informacyjnym dzielnicy wschodniej. Zdradzony, aresztowany przez NKWD 14.II.1945 r., po ci\u0119\u017ckim \u015bledztwie w wi\u0119zieniu przy ul. \u0141\u0105ckiego, zosta\u0142 we wrze\u015bniu 1945 skazany na 10 lat oboz\u00f3w. Przebywa\u0142 w obozach na \u015brodkowym Uralu, od 1952 roku w Saratowie, w ostatnim okresie – po buncie w obozie w Ekibastuzie – w wi\u0119zieniu i w karnym obozie w D\u017cezkazganie w Kazachstanie – do 1954 roku. Administracyjnie skazany na do\u017cywotne zes\u0142anie, w ramach repatriacji powr\u00f3ci\u0142 do PRL w ko\u0144cu 1955 roku, wraz ze zwolnion\u0105 tymczasem matk\u0105. Po powrocie z zes\u0142ania do Polski pracowa\u0142 w latach 1956-1967 jako generalny projektant w Biurze Projekt\u00f3w Przemys\u0142u W\u0119glowego w Gliwicach, p\u00f3\u0104niej w Instytucie Urbanistyki i Architektury w Katowicach, oraz w latach 1968-1982 w PKP w Katowicach. Uzyska\u0142 stopie\u0144 doktora nauk technicznych (1964), w 1973 roku habilitowa\u0142 si\u0119 na Politechnice Krakowskiej, w 1976 roku otrzyma\u0142 nominacj\u0119 na profesora nadzwyczajnego. Wyk\u0142ada\u0142 na Politechnice \u00a6l\u0105skiej i Warszawskiej oraz – po przej\u015bciu na emerytur\u0119 – na Politechnice Krakowskiej. Wyda\u0142 9 ksi\u0105\u017cek i wiele innych prac na temat dzia\u0142alno\u015bci ZWZ-AK-NIE Obszaru Nr 3 (Lw\u00f3w). Ma czworo dzieci, mieszka w Katowicach.
\nJulian Zachariewicz
\n(ur. 17.VII.1837 r. we Lwowie, zm. 27.XII.1898 r we Lwowie)-architekt, profesor i rektor Politechniki Lwowskiej. Studiowa\u0142 pocz\u0105tkowo w lwowskiej Akademii Technicznej, nast\u0119pnie w Instytucie Politechicznym w Wiedniu. Jako dyplomowany in\u017cynier pracowa\u0142 do roku 1870 na r\u00f3\u017cnych stanowiskach w kolejnictwie austriackim. W 1871 roku otrzyma\u0142 propozycj\u0119 kierowania nowo utworzon\u0105 Katedra Budownictwa w lwowskiej Akademii Technicznej. Wr\u00f3ci\u0142 do Lwowa, zosta\u0142 profesorem zwyczajnym Akademii i dziekanem Wydzia\u0142u Budownictwa. Po zmianie nazwy na Szko\u0142\u0119 Politechniczn\u0105 by\u0142 jej pierwszym rektorem w latach 1877\/78 i 1881\/82. Jest autorem projektu gmachu g\u0142\u00f3wnego Politechniki oraz odr\u0119bnego gmachu Wydzia\u0142u Chemicznego. Projekt poprzedzi\u0142y podr\u00f3\u017ce studialne po Niemczech i Austrii w celu zapoznania si\u0119 z najnowocze\u015bniejszymi w\u00f3wczas rozwi\u0105zaniami podobnych uczelni. Budowa obu wspania\u0142ych gmach\u00f3w trwa\u0142a trzy i p\u00f3\u0142 roku, dzi\u0119ki czemu inauguracja nowego roku akademickiego 1.X.1877. mog\u0142a odby\u0107 si\u0119 w nowym gmachu przy ulicy Sapiehy. Gmach g\u0142\u00f3wny Politechniki Lwowskiej, nazywanej „Macierz\u0105 polskich politechnik”, zaprojektowano w modnym w\u00f3wczas eklektycznym stylu neorenesansowym, kt\u00f3remu J.Zachariewicz nada\u0142 barwe karminow\u0105. Barwa ta przetrwa\u0142a nie zmieniana przez wiele dziesi\u0105tk\u00f3w lat a\u017c po dzie\u0144 dzisiejszy dzi\u0119ki setkom tysi\u0119cy …kurzych jaj. Julian Zachariewicz by\u0142 autorem szeregu gmach\u00f3w publicznych i prywatnych rezydencji lwowskich, np. pi\u0119knego gmachu Galicyjskiej Kasy Oszcz\u0119dno\u015bci na rogu Legion\u00f3w i Jagiello\u0144skiej, ko\u015bcio\u0142a SS. Franciszkanek przy ulicy Kurkowej, dokona\u0142 kontrowersyjnej renowacji najstarszych lwowskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w: Matki Boskiej \u00a6nie\u017cnej i Jana Chrzciciela, zaprojektowa\u0142 will\u0119 artysty malarza Jana Styki, szeregu willi na Kastel\u00f3wce, ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Buczniowie k. Tarnopola, synagogi w Czerniowcach, renowacji katedry w Tarnopolu i ko\u015bcio\u0142a parafialnego w Stryju itd itp. Ojciec Alfreda Zachariewicza. Pochowany na Cmentarzu \u0141yczakowskim
\nAlfred Zachariewicz
\n(ur. 26.VIII.1871 r. we Lwowie, zm. 11.VII.1937 r. w Warszawie) – znakomity architekt, inicjator i wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca lwowskiej architektury secesyjnej. Studiowa\u0142 na Wydziale Budownictwa lwowskiej Szko\u0142y Politechnicznej, nastepnie w wiede\u0144skiej Technische Hochschule. Aktywnie uczestniczy\u0142 w realizacji wielkich przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 architektoniczno-budowlanych we Lwowie, m.in. pasa\u017cu Mikolascha i dworca kolejowego – pierwszych jask\u00f3\u0142ek w stylu secesji we Lwowie. Wed\u0142ug jego projektu zbudowano w stylu modernizmu w latach 1907-1910 gmach Izby Przemys\u0142owo-Handlowej przy Akademickiej, monumentalnych gmach\u00f3w przy ulicy Wa\u0142owej a tak\u017ce gmach Galicyjskiego Towarzystwa Ziemskiego na pocz\u0105tku ulicy Kopernika. W czasie I wojny \u015bwiatowej znalaz\u0142 si\u0119 w Rosji, za\u015b po powrocie do Lwowa – wyczerpany prze\u017cyciami wojennymi – nie odni\u00f3s\u0142 ju\u017c wi\u0119kszych sukces\u00f3w. W po\u0142owie lat trzydziestych przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Warszawy, gdzie zmar\u0142 11 lipca 1937 roku.
\nLudwik Zalewski
\nw\u0142a\u015bciciel s\u0142ynnej firmy cukierniczej i cukierni (tak\u017ce kawiarni) przy Akademickiej 22 – miejsca spotka\u0144 ekskluzywnej klienteli, szczeg\u00f3lnie profesor\u00f3w UJK i kierownictwa Osolineum. Wspania\u0142e wyroby cukiernicze i czekolady, przewo\u017cone tak\u017ce codziennie samolotem do sklepu firmowego w Warszawie. W czasie wojny poszukiwany przez NKWD zmar\u0142 i pochowany zosta\u0142 na Cmentarzu \u0141yczakowskim.
\nGabriela Zapolska
\n(1857-1921) – w\u0142a\u015bciwie Maria Gabriela \u00a6nie\u017cko-B\u0142ocka, z Korwin-Piotrowskich, 2\u00b0 voto Janowska, pseudonimy: J\u00f3zef Maskoff, Walery Tomicki, dramatopisarka, prozaik, publicystka.
\nUrodzona 30 marca 1857 we wsi Podhajce pod \u0141uckiem w rodzinie ziemia\u0144skiej (ojciec – Wincenty, by\u0142 zamo\u017cnym ziemianinem, matka – J\u00f3zefa z Karskich – eks-tancerk\u0105 baletow\u0105 z Warszawy). Uczy\u0142a si\u0119 w rodzinnym domu i kr\u00f3tko w zak\u0142adzie Sacr\u00e9 Coer oraz w prywatnym Instytucie Wychowawczo-Naukowym we Lwowie. W 1876 wysz\u0142a za m\u0105\u017c za porucznika gwardii carskiej, m\u0142odego ziemianina ze \u017bmudzi, Konstantego \u00a6nie\u017cko-B\u0142ockiego, szybko jednak od m\u0119\u017ca odesz\u0142a, ma\u0142\u017ce\u0144stwo uniewa\u017cniono w roku 1888. W 1882, po zerwaniu z rodzin\u0105 i m\u0119\u017cem, zosta\u0142a aktork\u0105, wyst\u0119puj\u0105c w Krakowie, Lwowie, Poznaniu i w galicyjskich zespo\u0142ach w\u0119drownych. Cechowa\u0142a j\u0105 obsesyjna niech\u0119\u0107 , a czasem wprost wrogo\u015b\u0107 w odniesieniu do m\u0119\u017cczyzn, w kt\u00f3rych niemal zawsze widzia\u0142a tylko sprawc\u00f3w wszelkich nieszcz\u0119\u015b\u0107 mog\u0105cych spotka\u0107 kobiety w ich \u017cyciu. Gor\u0105co pragn\u0119\u0142a zosta\u0107 aktork\u0105, co zaprowadzi\u0142o ja do r\u00f3\u017cnych zespo\u0142\u00f3w w\u0119drownych i okresowych, na po\u0142y amatorskich teatrzyk\u00f3w \u00f3wczesnej Galicji, Kongres\u00f3wki oraz Pozna\u0144skiego. Od 1879 roku uprawia\u0142a juz aktorstwo zawodowo, jednak uwa\u017caj\u0105c sie za artystycznie niedocenian\u0105 i nieustannie skonfliktowana ze \u015brodowiskiem teatralnym, w roku 1889 wyjecha\u0142a do Pary\u017ca w celu doskonalenia swoich aktorskich umiej\u0119tno\u015bci i osi\u0105gni\u0119cia wi\u0119kszego uznania. Przebywa\u0142a tam 5 lat, do roku 1895, wchodz\u0105c w sk\u0142ad s\u0142ynnego Th\u00e9\u00e2tre Libre A. Antoine”a, a potem modernistycznego Th\u00e9\u00e2tre de l”Oeuvre. Sukces\u00f3w jednak nie odnios\u0142a, gdy\u017c aktork\u0105 by\u0142a raczej miern\u0105. Po powrocie do kraju bez powodzenia stara\u0142a dosta\u0107 si\u0119 do warszawskich Teatr\u00f3w Rz\u0105dowych, trafi\u0142a ponownie do teatrzyk\u00f3w objazdowych i ogr\u00f3dkowych, by wreszcie dobi\u0107 si\u0119 anga\u017cu w krakowskim teatrze kierowanym przez Tadeusza Pawlikowskiego, gdzie zdoby\u0142a pewne powodzenia, staj\u0105c si\u0119 jednak\u017ce przy okazji ofiar\u0105 ostrej krytyki sprawozdawc\u00f3w teatralnych.
\nJako pisarka zadebiutowa\u0142a w 1883 roku pod pseudonimem Gabriela Zapolska. Debiutowa\u0142a opowiadaniem pt. Jeden dzie\u0144 z \u017cycia r\u00f3\u017cy (1881), og\u0142asza\u0142a nowele i powie\u015bci w prasie lwowskiej, nast\u0119pnie warszawskiej. Jej utwory: opowiadanie Ma\u0142aszka (1883), powie\u015bci Ka\u015bka Kariatyda (1885-1886), Przedpiekle (1889) sta\u0142y si\u0119 przedmiotem polemik, wywo\u0142a\u0142y oburzenie konserwatywnej krytyki ze wzgl\u0119du na dominuj\u0105cy w nich naturalizm; w powie\u015bciach O czym si\u0119 nie m\u00f3wi (1909) i O czym si\u0119 nawet my\u015ble\u0107 nie chce (1914) podj\u0119\u0142a problematyk\u0119 prostytucji i chor\u00f3b spo\u0142ecznych. Napisa\u0142a wiele nowel, powie\u015bci i sztuk teatralnych, z kt\u00f3rych najs\u0142ynniejsz\u0105 jest grana do dzi\u015b „Moralno\u015b\u0107 Pani Dulskiej”. Ze wzgl\u0119du na swoje porywcze usposobienie i r\u00f3\u017cne niefortunne uwarunkowania \u017cyciowe Zapolska stale by\u0142a z kim\u015b sk\u0142ocona i por\u00f3\u017cniona. Miewa\u0142a nieustannie zatargi z dyrektorami i re\u017cyserami teatr\u00f3w, w kt\u00f3rych wyst\u0119powa\u0142a lub w kt\u00f3rych wystawiano jej sztuki. Od 1904 zamieszka\u0142a na sta\u0142e we Lwowie, zorganizowa\u0142a wraz z drugim m\u0119\u017cem, malarzem S. Janowskim, zesp\u00f3\u0142 teatralny, z kt\u00f3rym obje\u017cd\u017ca\u0142a Galicj\u0119. W roku 1912 wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w zorganizowanej w Pradze Wystawie Pracy Kobiety Polskiej; zosta\u0142a cz\u0142onkiem komisji artystycznej Teatru Premier, wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z lwowskim Teatrem niezale\u017cnym. Po zaj\u0119ciu Lwowa przez wojska rosyjskie prowadzi\u0142a przez pewien czas cukierni\u0119. Mieszka\u0142a w willi „Skiz” na \u0141yczakowie, gdzie osamotniona, lecz do ko\u0144ca graj\u0105c – jak w teatrze – swoj\u0105 \u017cyciow\u0105 rol\u0119, otumaniona, oszukana i pozbawiona maj\u0105tku przez m\u0142odego hipnotyzera, sp\u0119dzi\u0142a ostatnie lata swego bujnego \u017cycia.
\nZmar\u0142a 17 grudnia 1921 we Lwowie, pochowana w reprezentacyjnej Alei Zas\u0142u\u017conych na Cmentarzu \u0141yczakowskim.<\/p>\n
Kazimierz Zipser
\n(ur. w 1875 r. w Zbara\u017cu, – profesor Politechniki Lwowskiej, rektor tej uczelni w latach 1928\/1929 i 1932\/1933, po wojnie profesor i prorektor Politechniki Wroc\u0142awskiej. Specjalista od kolei.
\nTadeusz \u017bele\u0144ski-Boy
\n(1874-1941) – pisarz, krytyk literacki, t\u0142umacz literatury francuskiej, lekarz. W latach 1939-1941 mieszka\u0142 we Lwowie u swego szwagra, prof. Jana Greka, i wyk\u0142ada\u0142 na Uniwersytecie, gdzie by\u0142 kierownikiem Katedry Literatury Francuskiej. Zgin\u0105\u0142 w nocy z 3 na 4 lipca 1941 roku rozstrzelany przez hitlerowc\u00f3w na Wzg\u00f3rzach Wuleckich wraz z prof. Greekiem i jego \u017con\u0105.
\nAndrzej \u017bu\u0142awski
\nur. 22 listopada 1940 we Lwowie. Syn Miros\u0142awa \u017bu\u0142awskiego, (tak\u017ce brat jego dziadka, Miros\u0142aw \u017bu\u0142awski, by\u0142 uznanym pisarzem). W latach 1945-1952 przebywa\u0142 we Francji, gdzie uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105, a p\u00f3\u0104niej studiowa\u0142 na IDHEC i na wydziale filozoficznym Sorbony. Pisa\u0142 teksty do magazynu „Film”, by\u0142 asystentem re\u017cysera Andrzeja Wajdy przy realizacji film\u00f3w: „Samson” (1961), „Mi\u0142o\u015b\u0107 dwudziestolatk\u00f3w” (1962), „Popio\u0142y” (1965). W 1971 roku wyre\u017cyserowa\u0142 sw\u00f3j pierwszy pe\u0142nometra\u017cowy fim fabularny „Trzecia cz\u0119\u015b\u0107 nocy”. Grywa\u0142 epizody, ale ma w swoim dorobku r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119: w filmie wed\u0142ug powie\u015bci Yasunori Kawabaty „Tristesse et Beaut\u00e9” (1985, re\u017c. Joy Fleury), zagra\u0142 obok Charlotte Rampling i Myriem Roussel. Odrzuci\u0142 rol\u0119 w filmie Antonioniego „Zaw\u00f3d: reporter” (1975). Do niedawna zwi\u0105zany ze znan\u0105 aktork\u0105 francusk\u0105, Sophie Marceau.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Eugeniusz Romer (ur. 3.II.1871 r. we Lwowie, zm. 28.I.1954 r. w Krakowie) – zas\u0142u\u017cony kartograf, nauczyciel szk\u00f3\u0142 \u015brednich we Lwowie, nast\u0119pnie profesor UJK. Cz\u0142onek PAU i PAN. Autor bardzo wielu prac naukowych. Uczestniczy\u0142 w wielu ekspedycjach naukowych (Alpy, Indie, Japonia), bra\u0142 udzia\u0142 w dzia\u0142alno\u015bci stowarzysze\u0144 geograficznych. W 1916 roku wyda\u0142 „Geograficzno-statystyczny atlas Polski” – epokowe<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":59,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-65","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/65","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/65\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/59"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}