{"id":2133,"date":"2009-06-29T14:09:53","date_gmt":"2009-06-29T12:09:53","guid":{"rendered":"http:\/\/kasprzak.biz\/wordpress\/?page_id=61"},"modified":"2009-06-29T14:09:53","modified_gmt":"2009-06-29T12:09:53","slug":"a-g","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/lwow-lvov-lviv\/ludzie-znani-i-zasluzeni-dla-lwowa\/a-g\/","title":{"rendered":"A-G"},"content":{"rendered":"<p>Roman Abraham<br \/>\n(1891-1976)- genera\u0142, obro\u0144ca Lwowa w 1918 roku, w kampanii wrze\u015bniowej 1939 roku dow\u00f3dca Wielkopolskiej Brygady Kawalerii wchodz\u0105cej w sk\u0142ad Armii &#8222;Pozna\u0144&#8221;<br \/>\nW\u0142adys\u0142aw Abraham<br \/>\n(1860-1941) &#8211; ojciec Romana, historyk prawa polskiego i ko\u015bcielnego. Od 1888 profesor Uniwersytetu Lwowskiego, 1899-1900 jego rektor. Od 1893 cz\u0142onek AU, od 1919 PAU. Zajmowa\u0142 si\u0119 mediewistyk\u0105 polsk\u0105. Autor fundamentalnych prac z zakresu pocz\u0105tk\u00f3w organizacji Ko\u015bcio\u0142a w Polsce, na Litwie i na Rusi<br \/>\nZygmunt Albert<br \/>\n(1908-2001) lekarz anatomopatolog, historyk medycyny. W latach 1934-1945 pracownik Zak\u0142adu Anatomii Patologicznej uniwersytetu we Lwowie, Lwowskiego Pa\u0144stwowego Inst. Medycznego i Pa\u0144stwowych Medyczno-Przyrodniczych Kurs\u00f3w we Lwowie. Od 1946 profesor uniwersytetu we Wroc\u0142awiu, 1949-1979 kierownik Zak\u0142adu Anatomii Patologicznej AM tam\u017ce (1950-1954 rektor). W okresie od 1954 do 1970 kierownik Zak\u0142adu Onkologii Do\u015bwiadczalnej w Instytucie Immunologii i Terapii Do\u015bwiadczalnej Polskiej Akademii Nauk im. L. Hirszfelda we Wroc\u0142awiu. 1963-1985 cz\u0142onek Polskiej Akademii Nauk. Specjalista i autor prac g\u0142. z dziedziny onkologii.<br \/>\nW\u0142adys\u0142aw Anders<br \/>\n(1892-1970) &#8211; genera\u0142, po zaj\u0119ciu Lwowa przez sowiet\u00f3w w 1939 roku wi\u0119ziony na \u0141\u0105ckiego, dow\u00f3dca II Korpusu<br \/>\nHerman Auerbach<br \/>\n(1901-1942) &#8211; wybitny matematyk, profesor w Oddziale A Zak\u0142adu Matematycznego UJK, po zaj\u0119ciu Lwowa przez hitlerowc\u00f3w zamkni\u0119ty w lwowskim getcie. Zamordowany przez Gestapo w 1942 roku.<br \/>\nOswald Balzer<br \/>\n(1858-1933) &#8211; s\u0142awny historyk prawa. Profesor UJK, rektor tej uczelni w roku 1895\/96. Obywatel honorowy Miasta Lwowa. Cz\u0142onek PAU. Ws\u0142awi\u0142 si\u0119 skuteczn\u0105 obron\u0105 polskiego prawa do Morskiego Oka w sporze z W\u0119grami.<br \/>\nStefan Banach<br \/>\n(1892-1945) wybitny matematyk, najwi\u0119kszy polski uczony obok Miko\u0142aja Kopernika i Marii Sk\u0142odowskiej-Curie, jeden z najwybitniejszych w \u015bwiecie matematyk\u00f3w XX wieku. Samouk, w 1920 roku zosta\u0142 asystentem katedry matematyki Politechniki Lwowskiej, kierowanej przez prof. \u0141omnickiego. W tym samym roku otrzyma\u0142 doktorat filozofii z matematyki na UJK. W roku 1922 habilitowa\u0142 si\u0119, w roku 1924 zosta\u0142 profesorem nadzwyczajnym UJK oraz cz\u0142okiem-korespondentem PAU. W roku 1927 otrzyma\u0142 tytu\u0142 profesora zwyczajnego UJK. Kierownik Oddzia\u0142u C Zak\u0142adu Matematycznego UJK, dziekan Wydzia\u0142u Matenatyczno-Przyrodniczego UJK w r. 1933\/34, prezes Polskiego Towarzystwa matematycznego, cz\u0142onek Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci i Akademii Nauk Ukrai\u0144skiej SSR. Jeden z tw\u00f3rc\u00f3w tzw. lwowskiej szko\u0142y matematycznej (do kt\u00f3rej nale\u017celi m.in. tak\u017ce zmarli podczas wojny inni lwowscy matematycy: Stefan Kaczmarz, Antoni \u0141omnicki, W\u0142odzimierz Sto\u017cek, Stanis\u0142aw Ruziewicz, Herman Auerbach, Pawe\u0142 Juliusz Schauder). Laureat Wielkiej Nagrody PAU w 1939. Zapocz\u0105tkowa\u0142 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 analiz\u0119 funkcjonaln\u0105, wni\u00f3s\u0142 istotny wk\u0142ad w rozw\u00f3j teorii topologicznych przestrzeni wektorowych, zajmowa\u0142 si\u0119 ponadto teori\u0105 liczb rzeczywistych i szereg\u00f3w ortogonalnych. Autor kilkudziesi\u0119ciu oryginalnych prac matematycznych, publikowanych najcz\u0119\u015bciej w j\u0119zyku francuskim. W czasie okupacji niemieckiej by\u0142 karmicielem wszy w lwowskim Instytucie Bada\u0144 nad Durem Plamistym R. Weigla. Zmar\u0142 tu\u017c przed repatriacj\u0105 w wyniku choroby nowotworowej w dniu 31.VIII.1945 roku, w domu pp. Riedl\u00f3w, pochowany w ich grobowcu (tu\u017c obok grobu Marii Konopnickiej) na Cmentarzu \u0141yczakowskim. Jego pogrzeb sta\u0142 si\u0119 wielk\u0105 manifestacj\u0105 \u015brodowiska naukowego Lwowa. Na cmentarzu \u0141yczakowskim \u017cegna\u0142o go 16 m\u00f3wc\u00f3w. Za najwa\u017cniejsz\u0105 prac\u0119 Banacha uwa\u017ca si\u0119 Th\u00e9orie des op\u00e9rations lin\u00e9aires (Teoria operacji liniowych, 1932).Posmiertnie wydano: &#8222;Wst\u0119p do teorii funkcji rzeczywistych&#8221; i &#8222;Rachunek r\u00f3\u017cniczkowy i ca\u0142kowy&#8221;. By\u0142 jednym z inicjator\u00f3w wydawnictw Studia Mathematica i Monografie Matematyczne.<br \/>\nAdam Baron<br \/>\n(1924-1977) &#8211; lekarz ginekolog. We Lwowie ucze\u0144 VIII Gimnazjum, w czasie wojny w AK, nast\u0119pnie w wojsku jako adiutant gen. Micha\u0142a Roli-\u017bymierskiego. Po wojnie studia medyczne, doktorat, stanowisko adiunkta w I Klinice Po\u0142o\u017cnictwa i Chor\u00f3b Kobiecych AM we Wroc\u0142awiu. Od m\u0142odo\u015bci po\u015bwi\u0119ca\u0142 si\u0119 te\u017c tw\u00f3rczo\u015bci poetyckiej (swoje utwory podpisywa\u0142 niekiedy jako Andrzej Barski lub Antoni Bambetel). By\u0142 kierownikiem literackim Teatru Pantomima we Wroc\u0142awiu i autorem audycji satyrycznych w Radio Wroc\u0142aw.<br \/>\nKazimierz Bartel<br \/>\n(1882-1941), matematyk, polityk. Profesor geometrii wykre\u015blnej Politechniki Lwowskiej od 1913. W czasie I wojny \u015bwiatowej 1914-1918 w wojsku austriackim.1919 uczestnik obrony Lwowa, 1919-1920 minister kolei \u017celaznych. Pose\u0142 na sejm 1922-1930 &#8211; do 1925 z ramienia PSL \u201cWyzwolenie\u201d,kiedy to opu\u015bci\u0142 szeregi stronnictwa z grup\u0105 innych pos\u0142\u00f3w przeciwnych zbyt radykalnym tezom g\u0142oszonym przez kierownictwo partii w sprawie reformy rolnej. Stan\u0105\u0142 w sejmie na czele Klubu Pracy, kt\u00f3ry popar\u0142 przewr\u00f3t majowy 1926 J. Pi\u0142sudskiego. 1926-1930 trzykrotnie premier i w okresie pe\u0142nienia tej funkcji przez Pi\u0142sudskiego 1926-1928 wicepremier. Przeprowadzi\u0142 w sejmie w VIII 1926 nowel\u0119 konstytucyjn\u0105, znacznie powi\u0119kszaj\u0105c\u0105 rol\u0119 prezydenta w pa\u0144stwie. 1930 odsuni\u0119ty od w\u0142adzy zrezygnowa\u0142 tak\u017ce z mandatu poselskiego i po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 pracy naukowej. 1937-1939 senator. Po IX 1939 przebywa\u0142 we Lwowie, gdzie nawi\u0105za\u0142 kontakty z radzieckimi w\u0142adzami okupacyjnymi. Rozstrzelany przez Niemc\u00f3w.<br \/>\nAdolf Beck<br \/>\nwybitny fizjolog, rektor Uniwersytetu Lwowskiego w r 1912\/1913, emerytowany kierownik Zak\u0142adu Fizjologii na Wydziale Lekarskim UJK, cz\u0142onek PAU, zmar\u0142 smierci\u0105 samob\u00f3jcz\u0105 nie wytrzymawszy presji anty\u017cydowskich represji w obozie Janowskim w sierpniu 1942 roku.<br \/>\nW\u0142adys\u0142aw Be\u0142za<br \/>\n(ur. 17.X.1847 r. w Warszawie, zm. 29.I.1913 r. we Lwowie) &#8211; pisarz, poeta, wieloletni zas\u0142u\u017cony pracownik Ossolineum. Zadebiutowa\u0142 literacko w 1867 roku tomikiem wierszy pt. &#8222;Podarek dla grzecznych dzieci&#8221;. Jeden z rymowanych utwor\u00f3w (&#8222;Kto ty jeste\u015b &#8211; Polak ma\u0142y&#8230;&#8221;), z &#8222;Katechizmu polskiego dziecka&#8221; zdoby\u0142 niezwyk\u0142\u0105 popularno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d milion\u00f3w najm\u0142odszych Polak\u00f3w, powszechnie recytowane jak Polska d\u0142uga i szeroka. Od 1882 roku pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 tzw. skryptora Biblioteki Zak\u0142adu Narodowego im. Ossoli\u0144skich , potem zosta\u0142 sekretarzem administracyjnym Ossolineum, a od roku 1891 kierownikiem jego Wydawnictwa. Wykorzystuj\u0105c przywilej Ossolineum na wydawanie podr\u0119cznik\u00f3w szkolnych, wydawa\u0142 znaczne ich ilo\u015bci. Uprawia\u0142 popularn\u0105 po Powstaniu Styczniowym liryk\u0119 spo\u0142eczno-patriotyczn\u0105, og\u0142aszaj\u0105c kilka jej zbior\u00f3w.<br \/>\nPochowany w alei zas\u0142u\u017conych na Cmentarzu \u0141yczakowskim.<br \/>\nJ\u00f3zef Bem<br \/>\n(1794-1850) &#8211; polski genera\u0142 artylerzysta, walczy\u0142 w kampanii Napoleona przeciw Rosji, bra\u0142 aktywny udzia\u0142 w Powstaniu Listopadowym, odznaczony za bohaterstwo orderem Virtuti Militari, na emigracji w Pary\u017cu dzia\u0142acz zwi\u0105zany z hotelem Lambert. W czasie Wiosny Lud\u00f3w (1848) dow\u00f3dca obrony Wiednia, naczelny dow\u00f3dca armii w\u0119gierskiej, po jej upadku przeszed\u0142 na islam, przyj\u0105\u0142 imi\u0119 Murat Pasza, zmar\u0142 w Syrii. In\u017cynier, budowniczy lwowskiego Ossolineum.<br \/>\nJurek Bitschan<br \/>\n(1904-1918) &#8211; jeden z najm\u0142odszych Orl\u0105t &#8211; 14-letni bohaterski obro\u0144ca Lwowa poleg\u0142y w listopadzie 1918 roku, pochowany w katakumbach na Cmentarzu Orl\u0105t<br \/>\nBogus\u0142aw Bobra\u0144ski<br \/>\n(1904-1991) &#8211; chemik, profesor Pracowni Chemii Farmaceutycznej i Organicznej UJK, docent Politechniki Lwowskiej. Po wojnie profesor i rektor AM we Wroc\u0142awiu. Cz\u0142onek rzeczywisty PAN i cz\u0142onek nowojorskiej Akademii Nauk.<br \/>\nWojciech Bogus\u0142awski<br \/>\n(1757-1829)- aktor, re\u017cyser, &#8222;ojciec polskiego teatru&#8221;, w latach 1794-99 prowadzi\u0142 sta\u0142y teatr we Lwowie<br \/>\nMieczys\u0142aw Boruta-Spiechowicz<br \/>\n(1894-1985)- jeden z dow\u00f3dc\u00f3w Orl\u0105t Lwowskich, p\u00f3\u0104niej s\u0142ynny genera\u0142,<br \/>\nTadeusz B\u00f3r-Komorowski<br \/>\n(1895-1966) &#8211; absolwent Politechniki Lwowskiej, genera\u0142, dow\u00f3dca AK, po wojnie a\u017c do \u015bmierci w Londynie.<br \/>\nStefan Bry\u0142a<br \/>\n(1886-1943) &#8211; od 1921 roku profesor Politechniki Lwowskiej, od 1934 &#8211; Warszawskiej, pionier zastosowania spawalnictwa w budownictwie.S\u0142ynny budowniczy m.in. most\u00f3w. Bra\u0142 udzia\u0142 w obronie Lwowa w XI 1918 r. Od 1926 roku pose\u0142 na Sejm. Cz\u0142onek PAU. W czasie II wojny dzia\u0142a\u0142 w tajnym nauczaniu. Dwukrotnie aresztowany przez hitlerowc\u00f3w &#8211; w roku 1942 i 15.IX.1943, zosta\u0142 rozstrzelany 3.XII.1943 r. w Warszawie.<br \/>\nW\u0142odzimierz Burzy\u0144ski<br \/>\n(1900-1970) &#8211; in\u017cynier teoretyk budownictwa, od 1921 roku pracownik naukowy Politechniki Lwowskiej, od 1934 roku profesor mechaniki. 4.I.1945 r. aresztowany przez sowiet\u00f3w, zwolniony 10.VII.1945, powr\u00f3ci\u0142 do pracy w Lwowskim Instytucie Politechnicznym. W 1946 r. przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Gliwic, gdzie zosta\u0142 rektorem Politechniki \u00a6l\u0105skiej. Od 1949 r. ci\u0119\u017cko chory, zmar\u0142 17.VII.1970 r. w Gliwicach.<br \/>\n\u0141ucja Charewiczowa<br \/>\n(1897-1943) &#8211; polska uczona, historyk, docent UJK, od 1931 r. kustosz Muzeum Historycznego Miasta Lwowa, autorka wielu naukowych opracowa\u0144 dotycz\u0105cych historii Lwowa. W roku 1925, maj\u0105c 28 lat i b\u0119d\u0105c ju\u017c doktorem nauk humanistycznych opublikowa\u0142a prace monograficzn\u0105 o handlu \u015bredniowiecznego Lwowa. W nast\u0119pnych latach opublikowa\u0142a szereg prac: &#8222;Dziesi\u0119ciolecie bada\u0144 nad dziejami Miasta Lwowa (1929), &#8222;Kl\u0119ski zaraz w dawnym Lwowie&#8221; (1930), &#8222;Wodoci\u0105gi starego Lwowa 1404-1663&#8221; (1934), &#8222;Czarna Kamienica i jej mieszka\u0144cy&#8221; (1935), &#8222;Historiografia i mi\u0142o\u015bnictwo Lwowa&#8221; (1938). Od 1940 roku uczestniczka tajnego nauczania w Uniwersytecie warszawskim. Aresztowana w lipcu 1943 roku, osadzona na Pawiaku, wywieziona do obozu koncentracyjnego w O\u015bwi\u0119cimiu i tam zam\u0119czona 17.XII.1943 r.<br \/>\nRoman Cie\u015blewicz<br \/>\n(1930-1996) &#8211; artysta grafik, czo\u0142owy przedstawiciel polskiej szko\u0142y plakatu. Urodzi\u0142 si\u0119 we Lwowie. Ucze\u0144 szko\u0142y im. M. Konopnickiej przy ul. Zielonej 10. Jako 14-15 letni ch\u0142opiec \u015bpiewa\u0142 solo w ko\u015bciele pw. \u015bw. Wincentego a Paulo przy ul. Snopkowskiej. Po wojnie studiowa\u0142 w krakowskiej ASP. Wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia spedzi\u0142 za granic\u0105 (Genua, Pary\u017c). Zdoby\u0142 wiele presti\u017cowych nagr\u00f3d.<br \/>\nJan D\u0142ugosz<br \/>\nbiskup, historyk, by\u0142 kanonikiem kapitu\u0142y lwowskiej<br \/>\nAleksander Domaszewicz<br \/>\nneurochirurg, profesor medycyny, w czasie obrony Lwowa w 1918 roku kierowa\u0142 szpitalem na Politechnice po prof. Adamie Czy\u017cewiczu.<br \/>\nMaria Dul\u0119bianka<br \/>\n(1861-1919) &#8211; malarka, literatka, publicystka, emancypantka, organizatorka wielu akcji i przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 obywatelskich w Galicji. Pochodzi\u0142a z rodziny ziemia\u0144skiej. M\u0142odo\u015b\u0107 sp\u0119dzi\u0142a w Krakowie, gdzie uko\u0144czy\u0142a pensj\u0119 Maliszewskiej i studiowa\u0142a malarstwo pod kierunkiem Jana Matejki (p\u00f3\u0104niejsze studia w Warszawie pod kierunkiem Wojciecha Gersona i w Pary\u017cu u Carolusa Duranda). Od 1900 roku g\u0142\u0119boko zaprzyja\u0104ni\u0142a si\u0119 z Mari\u0105 Konopnick\u0105, co sta\u0142o si\u0119 ostoj\u0105 i os\u0142od\u0105 jej \u017cycia i bod\u0104cem do pracy spo\u0142ecznej. Kosztem zahamowania tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej przez d\u0142ugie lata zaj\u0119\u0142a si\u0119 ratowaniem zdrowia Konopnickiej. \u00a6mier\u0107 Konopnickiej w 1910 roku sta\u0142a si\u0119 dla Dul\u0119bianki wstrz\u0105sem, ale tak\u017ce podniet\u0105 do spot\u0119gowania dzia\u0142alno\u015bci obywatelskiej. By\u0142a organizatork\u0105 wr\u0119cz gigantycznego pogrzebu Konopnickiej we Lwowie, kt\u00f3ry zamieni\u0142 si\u0119 w wielk\u0105 manifestacj\u0119 patriotyczn\u0105. Sta\u0142a si\u0119 czo\u0142ow\u0105 polsk\u0105 emancypantk\u0105. Zwalcza\u0142a egoizm narodowy, b\u0119d\u0105c gor\u0105c\u0105 or\u0119downiczk\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci Polski, nawo\u0142ywa\u0142a do ugody i wsp\u00f3\u0142pracy z Ukrai\u0144cami. Podczas Obrony Lwowa w listopadzie 1918 roku organizowa\u0142a wraz z prof. Antonim Cieszy\u0144skim polsk\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 sanitarn\u0105. W styczniu 1919 roku wraz z r\u00f3wnie zas\u0142u\u017con\u0105 w okresie Obrony Lwowa sanitariuszk\u0105, hrabin\u0105 Teodozj\u0105 Dzieduszyck\u0105, wyruszy\u0142a 26 stycznia 1919 roku jako delegatka Tymczasowego Komitetu Rz\u0105dowego w niebezpieczn\u0105 podr\u00f3\u017c do Stanis\u0142awowa, Ko\u0142omyi, Czortkowa, Mikuliniec, Tarnopola i Z\u0142oczowa, aby zlustrowa\u0107 obozy dla internowanych \u017co\u0142nierzy polskich (Lw\u00f3w okr\u0105\u017cony by\u0142 wszak nadal przez wojska ukrai\u0144skie) i ul\u017cy\u0107 ich doli. Podr\u00f3\u017c odbywa\u0142y ko\u0144mi w\u015br\u00f3d zasp \u015bnie\u017cnych, w czasie niezwykle ostrych mroz\u00f3w. Zarazi\u0142y si\u0119 od chorych na tyfus plamisty je\u0144c\u00f3w polskich, wr\u00f3ci\u0142y po kilku dniach do Lwowa, alarmuj\u0105c polsk\u0105 opinie publiczn\u0105 o dramatycznej sytuacji je\u0144c\u00f3w polskich, przywo\u017c\u0105c setki list\u00f3w i wie\u015bci o doli rodak\u00f3w. Witano je we Lwowie entuzjastycznie. 7 marca zmar\u0142a na tyfus Maria Dul\u0119bianka, nast\u0119pnego dnia za\u015b Teodozja Dzieduszycka (1882-1919). Pogrzeb Dul\u0119bianki by\u0142 jedn\u0105 z najwi\u0119kszych manifestacji \u017ca\u0142obnych we Lwowie. Wzi\u0119li w nim udzia\u0142 Polacy i Ukrai\u0144cy. Zw\u0142oki Dul\u0119bianki z\u0142o\u017cono pocz\u0105tkowo w grobowcu Marii Konopnickiej, za\u015b w 1927 roku przeniesiono je na Cmentarz Orl\u0105t. (za Stanis\u0142awem Niciej\u0105)<br \/>\nIgnacy Drexler<br \/>\n(1878-1930) &#8211; urbanista, profesor budowy miast na Wydziale In\u017cynierii PLw. Opracowa\u0142 projekt regulacji Lwowa, projektowa\u0142 zagospodarowanie cmentarza \u0141yczakowskiego. Zmar\u0142 14.XII.1930 r. we Lwowie.<br \/>\nFranciszek Dusze\u0144ko<br \/>\nartysta rze\u0104biarz, ucze\u0144 lwowskiej Pa\u0144stwowej Szko\u0142y Technicznej na ul. Dwernickiego, profesor Akademii Sztuk Pieknych w Gda\u0144sku i jej rektor w latach 1981-1987, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca pomnika na Westerplatte, pomnika w obozie zag\u0142ady w Treblince i Marii Konopnickiej w Gda\u0144sku i in.<br \/>\nW\u0142odzimierz Dzieduszycki<br \/>\n(1825-1899) &#8211; mecenas nauki, przyrodnik, kolekcjoner, przoduj\u0105cy hodowca i pionier ochrony przyrody, muzealnik i organizator \u017cycia spo\u0142ecznego. W\u0142a\u015bciciel pot\u0119\u017cnej Biblioteki Poturzyckiej przeniesionej do Lwowa, tw\u00f3rca i kierownik lwowskiego Muzeum Przyrodniczego (za\u0142o\u017cone w roku 1855, ofiarowane Narodowi w r. 1880, w r. 1893 za\u0142o\u017cy\u0142 Ordynacj\u0119 Poturzyck\u0105 dla zapewnienia Muzeum bytu materialnego). Sam \u017cy\u0142 skromnie i powa\u017cnie, nie zabiega\u0142 o rozg\u0142os. We Lwowie mieszka\u0142 w mieszkaniu przy ulicy Kurkowej.<\/p>\n<p>Wojciech Dzieduszycki<br \/>\nhrabia, mieszkaj\u0105cy dzi\u015b we Wroc\u0142awiu, przedstawiciel rodziny ogromnie zas\u0142u\u017conej dla Lwowa (m. in. muzeum Dzieduszyckich)<br \/>\nAleksander Fredro<br \/>\n(ur. 20.VI.1793 r. w Surochowie k. Jaros\u0142awia, zm. 15.VII.1876 r. we Lwowie)- s\u0142ynny komediopisarz &#8211; mieszka\u0142 w swoim dworku na Chor\u0105\u017cczy\u0104nie we Lwowie. Kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 jedynie w domu. W 1809 roku (maj\u0105c 16 lat) zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do kawalerii Ksi\u0119stwa Warszawskiego. W latach 1812-1814 bra\u0142 udzia\u0142 w kampaniach napoleo\u0144skich. Odznaczony z\u0142otym orderem Virtuti Militari i francusk\u0105 Legia Honorow\u0105. Po powrocie do Rudek i Lwowa dzia\u0142a\u0142 w galicyjskim Sejmie Stanowym oraz na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Stara\u0142 si\u0119 m.in. o budow\u0119 w Galicji pierwszej linii kolejowej i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 przy tworzeniu Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego i Galicyjskiej Kasy Oszcz\u0119dno\u015bci. W czasie Wiosny Lud\u00f3w by\u0142 cz\u0142onkiem lwowskiej Rady Narodowej. Oskar\u017cony przez w\u0142adze austriackie o zdrade stanu, unikn\u0105\u0142 wi\u0119zienia i smierci dzi\u0119ki wstawiennictwu \u00f3wczesnego namiestnika Galicji, Agenora Go\u0142uchowskiego. Jest autorem wielu komedii: &#8222;M\u0105\u017c i \u017cona&#8221; (1821), &#8222;Pan Geldhab&#8221; (1821), &#8222;Cudzoziemczyzna&#8221; (1824), &#8222;Damy i huzary&#8221; (1825), &#8222;Pan Jowialski&#8221; (1832), &#8222;\u00a6luby panie\u0144skie&#8221; (1833), &#8222;Zemsta&#8221; (1834), &#8222;Do\u017cywocie&#8221; (1835). Wszystkie komedie Fredry by\u0142y wystawiane w nowo wzniesionym w latach 1837-1842 z inicjatywy i kosztem hrabiego Stanis\u0142awa Skarbka &#8211; Teatrze Skarbkowskim. W 1828 roku po dziesi\u0119cioletnich staraniach o uzyskanie rozwodu swojej wybranki zawar\u0142 zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski z Zofi\u0105 z Jab\u0142onowskich Skarbkow\u0105 (\u017con\u0105 fundatora teatru). Ich c\u00f3rka by\u0142a matk\u0105 mi.in. metropolity grekokatolickiego Andrzeja Szeptyckiego. W 1842 roku na skutek atak\u00f3w niekt\u00f3rych literackich krytyk\u00f3w (m. in. poety Seweryna Goszczy\u0144skiego, Leszka Dunin Borkowskiego i Lucjana Siemie\u0144skiego), Fredro zamilk\u0142 nagle na arenie publicznej. Pisa\u0142 jednak dalej &#8211; by\u0142 tw\u00f3rca kolejnych kilkunastu sztuk teatralnych. Zmar\u0142 w swoim lwowskim dworku (zburzonym na pocz\u0105tku XX wieku) 15 lipca 1876 roku. Pochowany zosta\u0142 w rodzinnej krypcie Fredr\u00f3w w parafialnym ko\u015bciele w Rudkach.<br \/>\nZygmunt Fuchs<br \/>\ndocent doktor, kierownik Laboratorium Aerodynamicznego na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej, zgin\u0105\u0142 podczas okupacji, zastrzelony wraz z \u017con\u0105 przez hitlerowc\u00f3w w obozie Janowskim.<br \/>\nMieczys\u0142aw G\u0119barowicz<br \/>\n(ur. 17 XII 1893 w Jaros\u0142awiu, zm. 2 IX 1984 we Lwowie) wielki uczony i humanista \u2013 historyk sztuki i historyk. Wraz z rodzicami mieszka\u0142 w Jaros\u0142awiu, Stanis\u0142awowie, p\u00f3\u0104niej w Buczaczu i wreszcie we Lwowie. W 1912 roku rozpocz\u0105\u0142 studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego na dw\u00f3ch kierunkach: historii powszechnej i historii sztuki. Studia te by\u0142y przerwane na pewien czas przez wydarzenia pierwszej wojny swiatowej i walk polsko &#8211; ukrai\u0144skiech w 1918 roku, kiedy to wzi\u0105\u0142 on udzia\u0142 w obronie Lwowa. W 1920 roku zosta\u0142 asystentem Katedry Historii Polski UJK, po czym w 1922 roku przeszed\u0142 do pracy w Zak\u0142adzie Narodowym im. Ossoli\u0144skich, gdzie od 1923 roku by\u0142 kustoszem Muzeum Lubomirskich. Prowadzi\u0142 szerokie prace naukowe, bra\u0142 udzia\u0142 w naukowo-dydaktycznych podr\u00f3\u017cach do W\u0142och, FRancji, Belgii, Hiszpanii, Niemiec, Austrii i Czechos\u0142owacji. W 1928 roku obroni\u0142 rozprawe habilitacyjn\u0105 na UJK, uzyskuj\u0105c stopie\u0144 docenta historii sztuki, a w roku 1936 zosta\u0142 mianowany profesorem na Wydziale Humanistycznym UJK. Od roku 1923 do 1938 wyk\u0142ada\u0142 r\u00f3wniez historie sztuki na Wydziale Architektonicznym Politechniki Lwowskiej. Po wybuchu II wojny \u015bwiatowej i \u015bmierci w dniu 18.IX.1939 r. dyrektora Ossolineum Ludwika Bernackiego by\u0142 &#8211; obok Kazimierza Tyszkowskiego i W\u0142adys\u0142awa Wis\u0142ockiego &#8211; jednym z trzech dyrektor\u00f3w ZNiO. W grudniu 1939 roku nowym dyrektorem Ossolineum zosta\u0142 polski komunista Jerzy Borejsza. Po zaj\u0119ciu Lwowa przez Niemc\u00f3w w 1941 roku i skrytob\u00f3jczym zamordowaniu W\u0142adys\u0142awa Wis\u0142ockiego, kieruj\u0105cego pocz\u0105tkowo ZNiO, kierownikiem dawnego Ossolineum, po\u0142\u0105czonego z Bibliotek\u0105 Baworowskich, zosta\u0142 Mieczys\u0142aw G\u0119barowicz. Przez okres a\u017c do ponownego zaj\u0119cia Lwowa przez Rosjan w 1944 roku stara\u0142 si\u0119 zabezpieczy\u0107 i ochroni\u0107 prze zniszczeniem zasoby Ossolineum. W 1944 roku pozosta\u0142 \u015bwiadomie we Lwowie. W latach 1946-1949 pe\u0142ni\u0142 kierownicze funkcje zar\u00f3wno w dawnym Ossolineum jak i na lwowskim uniwersytecie. W lutym 1950 roku wraz z innymi starymi pracownikami Biblioteki jako \u017cywio\u0142 niepo\u017c\u0105dany zosta\u0142 zwolniony z pracy. Pracowa\u0142 p\u00f3\u0104niej jako zwyk\u0142y bibliotekarz w r\u00f3\u017cnych lwowskich instytucjach, zakwalifikowany jako &#8222;m\u0142odszy pracownik naukowy&#8221;. Dopiero w 1962 (w wieku 69 lat) roku uzyska\u0142 sowieck\u0105 nomiancj\u0119 na &#8222;starszego pracownika naukowego&#8221;. Wyrzucony w 1962 roku na emerytur\u0119, w atmosferze nagonki za prac\u0119 naukow\u0105 o lwowskich dzie\u0142ach sztuki, zatytu\u0142owan\u0105: &#8222;Studia nad dziejami kultury artystycznej p\u00f3\u0104nego renesansu w Polsce&#8221;, by\u0142 autorem imponuj\u0105cej liczby kolejnych dzie\u0142 naukowych pisanych w nader skromnych warunkach materialnych, bez mo\u017cliwo\u015bci korzystania z zasob\u00f3w bibliotecznych Ossolineum. Zmar\u0142 we Lwowie 2 wrze\u015bnia 1984 roku i zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu \u0141yczakowskim.<br \/>\nZygmunt Gorgolewski<br \/>\n(1845-1903) &#8211; dyrektor lwowskiej Szko\u0142y Przemys\u0142owej, architekt, tw\u00f3rca m.in. Teatru Wielkiego we Lwowie. Wielkopolanin, we Lwowie sp\u0119dzi\u0142 ostatnie dziesi\u0119\u0107 lat swojego \u017cycia, pochowany zosta\u0142 w alei zas\u0142u\u017conych na cmentarzu \u0141yczakowskim.<br \/>\nKazimierz G\u00f3rski<br \/>\ntrener pi\u0142karskiej reprezentacji Polski. Urodzony 2.III.1921 r. we Lwowie. Gra\u0142 w pi\u0142k\u0119 no\u017cn\u0105 na pozycji napastnika (RKS Lw\u00f3w, Spartak Lw\u00f3w, Dynamo Lw\u00f3w, Legia Warszawa). Szkoli\u0142 reprezentacj\u0119 Polski junior\u00f3w w latach 1956-66, reprezentacj\u0119 do lat 23 w latach 1966-70, I reprezentacj\u0119 narodow\u0105 &#8211; prowadzi\u0142 j\u0105 z wielkimi sukcesami w latach 1970-76 (pierwszy mecz ze Szwajcari\u0105 w Lozannie 5.5.1971 roku). W tym okresie z dru\u017cyn\u0105 zdoby\u0142 z\u0142oty medal na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium (1972 rok), srebrny medal na mistrzostwach \u015bwiata w 1974 roku (boiska Niemiec) i srebrny medal na Igrzyskach Olimpijskich w Montrealu (1976 rok). Prowadzi\u0142 reprezentacj\u0119 w 73 meczach (45 zwyci\u0119stw).<br \/>\nArtur Grottger<br \/>\nznakomity rysownik i artysta malarz. Urodzi\u0142 si\u0119 11 grudnia 1837 roku w Ottyniowicach powiat B\u00f3brka, niedaleko Lwowa. Jego ojciec Jan J\u00f3zef by\u0142 dzier\u017cawc\u0105 majatku nale\u017c\u0105cego do hrabiego Hilarego Siemianowskiego. Ojciec Artura walczy\u0142 w Powstaniu Listopadowym jako oficer pi\u0105tego punktu u\u0142an\u00f3w &#8222;Warszawskie Dzieci&#8221;, by\u0142 zami\u0142owanym malarzem, wykszta\u0142conym w wiede\u0144skiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych. On w\u0142a\u015bnie udziela\u0142 uzdolnionemu synowi domowych lekcji rysunku. Jako jedenastoletni ch\u0142opiec zosta\u0142 oddany na nauke do pracowni lwowskiego malarza Jana Maszkowskiego, gdzie na d\u0142ugie lata zaprzyja\u0104ni\u0142 si\u0119 z jego synem, Marcelim. Powa\u017cniejsze studia malarskie odby\u0142 Artur Grottger w krakowskiej Szkole Sztuk Pi\u0119knych oraz &#8211; w latach 1855-1858 w Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Wiedniu. W Wiedniu mieszka\u0142 a\u017c do roku 1865. Z powodu nieustannych tarapat\u00f3w finasowych towarzysz\u0105cych mu przez ca\u0142e \u017cycie, w\u0119drowa\u0142 po Galicji od dworu do dworu, zarabiaj\u0105c na \u017cycie rysowaniem i malowaniem obraz\u00f3w o przygodnej, nieraz banalnej tematyce. Stworzy\u0142 w tym okresie r\u00f3wnie\u017c najdoskonalsze cykle rysunk\u00f3w wykonanych czarn\u0105 i bia\u0142a kredk\u0105 na kartonach Nigdy nie widzia\u0142 Powstania Styczniowego, a stworzy\u0142 z wyobra\u0104ni wstrz\u0105saj\u0105ce rysunki: &#8222;Polonia&#8221; (1863) i &#8222;Lituania&#8221; (1864-1866). W 1866 roku na balu w lwowskim Towarzystwie Strzeleckim pozna\u0142 16-letni\u0105 Wand\u0119 Monne. Gwa\u0142towna mi\u0142o\u015b\u0107 gor\u0105cej polskiej patriotki Wandy i maj\u0105cego jeszcze tylko dwa lata \u017cycia przed soba Artura, kt\u00f3rej przeciwna by\u0142a rodzina Wandy, obfituj\u0105ca w wiele romantycznych spotka\u0144 i d\u0142ugich, afektowanych list\u00f3w, nie mog\u0142a niestety zako\u0144czyc si\u0119 szcz\u0119\u015bliwie. Artur w nadziei na osi\u0105gni\u0119cie sukcesu wyjecha\u0142 do Pary\u017ca, gdzie &#8211; chory na gru\u0104lic\u0119 &#8211; zdo\u0142a\u0142 zako\u0144czy\u0107 cykl &#8222;Wojna&#8221;, kt\u00f3ry sprzeda\u0142 austriackiemu cesarzowi Franciszkowi. W grudniu 1867 roku, n\u0119kany p\u0142ucnymi krwotokami, opadaj\u0105cy z si\u0142, zosta\u0142 wys\u0142any przez lekarzy do s\u0142ynnego uzdrowiska Amelies-les-Bains w francuskich Pirenejach, gdzie zmar\u0142 13 grudnia 1867 roku. Zw\u0142oki artysty sprowadzi\u0142a do Lwowa w dniu 4 lipca 1868 roku jego m\u0142odziutka narzeczona i pochowa\u0142a go na cmentarzu \u0141yczakowskim w miejscu, kt\u00f3re kiedy\u015b podczas wsp\u00f3lnego spaceru, Grottger wybra\u0142.<br \/>\nLudomi\u0142 Klemens Gyurkovich<br \/>\n(1899-1980) &#8211; architekt, obro\u0144ca Lwowa, autor licznych budowli we Lwowie (7 ko\u015bcio\u0142\u00f3w oraz m.in. o\u0142tarz w ko\u015bciele \u015bw. El\u017cbiety we Lwowie)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Roman Abraham (1891-1976)- genera\u0142, obro\u0144ca Lwowa w 1918 roku, w kampanii wrze\u015bniowej 1939 roku dow\u00f3dca Wielkopolskiej Brygady Kawalerii wchodz\u0105cej w sk\u0142ad Armii &#8222;Pozna\u0144&#8221; W\u0142adys\u0142aw Abraham (1860-1941) &#8211; ojciec Romana, historyk prawa polskiego i ko\u015bcielnego. Od 1888 profesor Uniwersytetu Lwowskiego, 1899-1900 jego rektor. Od 1893 cz\u0142onek AU, od 1919 PAU. Zajmowa\u0142 si\u0119 mediewistyk\u0105 polsk\u0105. Autor fundamentalnych<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":59,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2133","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2133"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2133\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/59"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poli.kasprzak.biz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}